Monday, November 14, 2011
Thursday, October 27, 2011
အခ်ိန္မီွပါေသးတယ္
ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၊ ေဒသတစ္ခုကို သိမ္းသြင္းအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ အစိုးရပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ တည္ေထာင္တဲ့အစိုးရပဲ ျဖစ္ျဖစ္ လူဦးေရ သန္းေခါင္စာရင္းကို ေကာက္ခံႀကရပါတယ္။ မိသားစုမွာ လူဘယ္ႏွစ္ေယာက္ရွိလဲ သိမွ သူတို႕နဲ႕ ညီမွ်တဲ့ အလုပ္ေတြကို အေကာင္းမြန္ဆံုး၊ အထိေရာက္ဆံုး လုပ္ႏုိင္မွာပါ။ ဥပမာ- သံုးေယာက္ပဲ ရွိတဲ့ မိသားစုအတြက္ တစ္ရက္စားဖို႕ ၀က္သား ၁၀ ပိႆာ ၀ယ္လာရင္ ပိုလွ်ံျပီး ပုပ္သိုးဆံုးရွံဳးရမွာပါ။ Efficient မျဖစ္ပါဘူး။ အဲဒါေႀကာင့္ ရခုိင္ျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ အဂၤလိပ္ေတြဟာ ထိထိေရာက္ေရာက္ အုပ္ခ်ဳပ္သိမ္းပိုက္ထားႏိုင္ဖို႕အတြက္ သန္းေခါင္စာရင္းေတြ ေကာက္ယူခဲ့ပါတယ္။
၁၉၀၆ ခုႏွစ္ Akyab (စစ္ေတြ) District Gazetter အရ ရခုိင္ျပည္မွာ ရွိေနတဲ့ တုိင္းဦးသားနဲ႕ တုိင္းဦးသားမဟုတ္တဲ့ လူဦးေရ စာရင္းကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
တိုင္းဦးသားလူမ်ိဳးမ်ား (Indigenous Races) - Arakanese (239,649), Burmese (35,751), Kamis (11,595), Mros (10,074), Chins (9,415), Daingnets (3,412), Chaungthas (247) and Thets (232)
တိုင္းဦးသားမဟုတ္သူမ်ား (Non-Indigenous Races) - British (209), Eurasians (159), Chinese (939), Shaikhs (152,074), Saiyyads (1,254), Pathans (126), Zairbadis (108), other Muslmans (1,325), Sudras (6,016), Kayasths (2,888), Uriyas (625), Brahmans (398), Chatris (377), Dhobis (263), Waddars (233), Nats (226), Burua Maghs (165), Chetties (164), Doms (143), Malas (142), Marabans (125), Banias (114) and other Hindus Castes (2104)
ျွဗိတိသွ်အစိုးရရဲ႕ ဒီေလာက္ စံုလင္တဲ့ လူမ်ိဳးေတြကို စုစည္းထားတဲ့ စာရင္းထဲမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ သူတို႕ ေျပာေျပာေနတဲ့ လူမ်ိဳးအမည္ ပါပါသလား။ စာဖတ္သူတို႕ စဥ္စားႀကပါကုန္။
ရခုိင္ျပည္ကို ဘုိးေတာ္ေမာင္၀ိုင္းသိမ္းေတာ့ ေသတဲ့လူက ေသ၊ ယခုဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္း၊ ပင္လယ္ကမ္းနားက ကြ်န္းစုေတြနဲ႕ Sunderbuns ဘက္ေတြကို ထြက္ေျပးတဲ့သူက ေျပး၊ စစ္သံု႕ပန္းအျဖစ္ပါတဲ့လူက ပါနဲ႕ လူဦးေရက အရမ္းနည္းပါးသြားပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္ ႏိုင္ငံျခားသားေတြကို စိုက္ပ်ိဳးကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြမွာ သံုးဖို႕ ေခၚလာပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ရခုိင္ျပည္မွာ ရတဲ့လုပ္ခဟာ ဘဂၤလားေဒသမွာ ရတဲ့ လုိခထက္ အရမ္းမ်ားတယ္လို႕ ကိုလိုနီအစိုးရ အရာရွိႀကီး Sir Arthur Phayre က ေရးပါတယ္။ (ဒါ့အျပင္ အဂၤလိပ္ျမန္မာ စစ္ပဲြသံုးပြဲအတြက္ ေခၚလာတ့ဲ ဘဂၤလီေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။) အဲဒါေႀကာင့္လည္း ကိုလိုနီစနစ္ေအာက္မွာ စစ္ေတြခရိုင္ရဲ႕ လူဦးေရ တိုးႏွဳန္းဟာ ၁၅၅ ရာခုိင္ႏွဳန္းထိ ရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အတြင္းပိုင္းက်တဲ့ ေက်ာက္ေတာ္လိုျမိဳ႕မွာေတာင္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ အတြင္း လူဦးေရ ၇၇ ရာခုိင္ႏွဳန္း တိုးလာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။
အဂၤလိပ္ေခတ္ ၁၈၇၂ ခုႏွစ္၊ ၁၉၀၁ ခုႏွစ္ နဲ႕ ၁၉၁၁ ခုႏွစ္တို႕ရဲ႕ စစ္ေတြခရိုင္ရွိ လူဦးေရစစ္တမ္းကို ေအာက္ပါအတုိင္း ေတြ႕ရပါတယ္။
Races - 1872 - 1901 - 1911
Hindu - 2,655 - 14,455 - 14,454
Mahomedan - 58255 - 154,887 - 178,647
Burmese - 4,632 - 35,751 - 92,185
Arakanese - 171,612 - 239,649 - 209,432
Shan - 334 - 80 - 59
Chin, Taungtha,
Khami, Daingnet - 38,577 - 35,489 - 34,020
Others - 606 - 1,355 - 1,146
Total - 276,671 - 481,666 - 529,943
အထက္ပါ လူဦးေရ စာရင္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ နာမည္ကို စာဖတ္သူတို႕ ေတြ႕ပါသလား။ မေတြ႕ပါဘူး။ မေတြ႕တာက မရွိခဲ့လုိ႕ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္တို႕ အဂၤလိပ္ျမန္မာ စစ္ပဲြသံုးပဲြအတြက္ ေခၚလာတဲ့ ဘဂၤလီမူဆလင္ေတြရယ္၊ စုိက္ပ်ိဳးကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြမွာ သံုးဖို႕ ေခၚလာတဲ့ မူဆလင္ေတြရယ္ ေပါင္းျပီးေတာ့ Mahomedan (မူဆလင္မ်ား)လို႕ အထက္ပါ ဇယားမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ သူတို႕ေျပာေျပာေနတဲ့ အာရပ္ကုလားေတြက ရမ္းျဗဲကြ်န္းမွာ စက္ေလွပ်က္လို႕ ေသာင္တင္တာကေန ရခုိင္ျပည္မွာ ေနလာႀကတယ္ဆိုတဲ့ဟာက အဂၤလိပ္ေခတ္က တုိင္းဦးသား စာရင္းေကာက္ယူတုန္းက ေပ်ာက္ေနသလုိ ျဖစ္မေနဘူးလား။ အဂၤလိပ္ေတြ မ်က္မွန္ထူထူ မတပ္ခဲ့လို႕ မျမင္ခဲ့ႀကဘူးနဲ႕တူပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ သန္းေခါင္စာရင္းကို ညအခ်ိန္မွာ ေကာက္ေတာ့ သူတို႕ အသားမဲလို႕ အဂၤလိပ္ေတြ မေတြ႕ခဲ့ႀကတာလား။ ရခုိင္ေတြလည္း အသားညိဳႀကပါတယ္။ ရခုိင္ေတြ စာရင္းထဲမွာ ပါႀကတာပဲ။ အာရပ္ႏြယ္ဖြားေတြဆိုရင္ ရခုိင္ေတြထက္ေတာင္ သူတို႕ အသားပိုလတ္ျပီး ပိုေတာင္ ပါႀကရမွာေပါ့။ ဒီေကာင္ေတြ အီးေယာင္၀ါးလုပ္ေနတာ ႀကာလွျပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေနာက္ဘက္တံတုိင္းေပါက္ေနတာေတြ၊ လုပ္ႀကံဖန္တီးဇာတ္လမ္းေတြကို ေသခ်ာ အခ်ိန္မီ မကာကြယ္ႏိုင္ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္ေရးအတြက္ အထူးစိုးရိမ္စရာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
Read more...
၁၉၀၆ ခုႏွစ္ Akyab (စစ္ေတြ) District Gazetter အရ ရခုိင္ျပည္မွာ ရွိေနတဲ့ တုိင္းဦးသားနဲ႕ တုိင္းဦးသားမဟုတ္တဲ့ လူဦးေရ စာရင္းကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
တိုင္းဦးသားလူမ်ိဳးမ်ား (Indigenous Races) - Arakanese (239,649), Burmese (35,751), Kamis (11,595), Mros (10,074), Chins (9,415), Daingnets (3,412), Chaungthas (247) and Thets (232)
တိုင္းဦးသားမဟုတ္သူမ်ား (Non-Indigenous Races) - British (209), Eurasians (159), Chinese (939), Shaikhs (152,074), Saiyyads (1,254), Pathans (126), Zairbadis (108), other Muslmans (1,325), Sudras (6,016), Kayasths (2,888), Uriyas (625), Brahmans (398), Chatris (377), Dhobis (263), Waddars (233), Nats (226), Burua Maghs (165), Chetties (164), Doms (143), Malas (142), Marabans (125), Banias (114) and other Hindus Castes (2104)
ျွဗိတိသွ်အစိုးရရဲ႕ ဒီေလာက္ စံုလင္တဲ့ လူမ်ိဳးေတြကို စုစည္းထားတဲ့ စာရင္းထဲမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ သူတို႕ ေျပာေျပာေနတဲ့ လူမ်ိဳးအမည္ ပါပါသလား။ စာဖတ္သူတို႕ စဥ္စားႀကပါကုန္။
ရခုိင္ျပည္ကို ဘုိးေတာ္ေမာင္၀ိုင္းသိမ္းေတာ့ ေသတဲ့လူက ေသ၊ ယခုဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္း၊ ပင္လယ္ကမ္းနားက ကြ်န္းစုေတြနဲ႕ Sunderbuns ဘက္ေတြကို ထြက္ေျပးတဲ့သူက ေျပး၊ စစ္သံု႕ပန္းအျဖစ္ပါတဲ့လူက ပါနဲ႕ လူဦးေရက အရမ္းနည္းပါးသြားပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္ ႏိုင္ငံျခားသားေတြကို စိုက္ပ်ိဳးကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြမွာ သံုးဖို႕ ေခၚလာပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ရခုိင္ျပည္မွာ ရတဲ့လုပ္ခဟာ ဘဂၤလားေဒသမွာ ရတဲ့ လုိခထက္ အရမ္းမ်ားတယ္လို႕ ကိုလိုနီအစိုးရ အရာရွိႀကီး Sir Arthur Phayre က ေရးပါတယ္။ (ဒါ့အျပင္ အဂၤလိပ္ျမန္မာ စစ္ပဲြသံုးပြဲအတြက္ ေခၚလာတ့ဲ ဘဂၤလီေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။) အဲဒါေႀကာင့္လည္း ကိုလိုနီစနစ္ေအာက္မွာ စစ္ေတြခရိုင္ရဲ႕ လူဦးေရ တိုးႏွဳန္းဟာ ၁၅၅ ရာခုိင္ႏွဳန္းထိ ရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အတြင္းပိုင္းက်တဲ့ ေက်ာက္ေတာ္လိုျမိဳ႕မွာေတာင္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ အတြင္း လူဦးေရ ၇၇ ရာခုိင္ႏွဳန္း တိုးလာတာ ေတြ႕ရပါတယ္။
အဂၤလိပ္ေခတ္ ၁၈၇၂ ခုႏွစ္၊ ၁၉၀၁ ခုႏွစ္ နဲ႕ ၁၉၁၁ ခုႏွစ္တို႕ရဲ႕ စစ္ေတြခရိုင္ရွိ လူဦးေရစစ္တမ္းကို ေအာက္ပါအတုိင္း ေတြ႕ရပါတယ္။
Races - 1872 - 1901 - 1911
Hindu - 2,655 - 14,455 - 14,454
Mahomedan - 58255 - 154,887 - 178,647
Burmese - 4,632 - 35,751 - 92,185
Arakanese - 171,612 - 239,649 - 209,432
Shan - 334 - 80 - 59
Chin, Taungtha,
Khami, Daingnet - 38,577 - 35,489 - 34,020
Others - 606 - 1,355 - 1,146
Total - 276,671 - 481,666 - 529,943
အထက္ပါ လူဦးေရ စာရင္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ နာမည္ကို စာဖတ္သူတို႕ ေတြ႕ပါသလား။ မေတြ႕ပါဘူး။ မေတြ႕တာက မရွိခဲ့လုိ႕ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္တို႕ အဂၤလိပ္ျမန္မာ စစ္ပဲြသံုးပဲြအတြက္ ေခၚလာတဲ့ ဘဂၤလီမူဆလင္ေတြရယ္၊ စုိက္ပ်ိဳးကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းေတြမွာ သံုးဖို႕ ေခၚလာတဲ့ မူဆလင္ေတြရယ္ ေပါင္းျပီးေတာ့ Mahomedan (မူဆလင္မ်ား)လို႕ အထက္ပါ ဇယားမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ သူတို႕ေျပာေျပာေနတဲ့ အာရပ္ကုလားေတြက ရမ္းျဗဲကြ်န္းမွာ စက္ေလွပ်က္လို႕ ေသာင္တင္တာကေန ရခုိင္ျပည္မွာ ေနလာႀကတယ္ဆိုတဲ့ဟာက အဂၤလိပ္ေခတ္က တုိင္းဦးသား စာရင္းေကာက္ယူတုန္းက ေပ်ာက္ေနသလုိ ျဖစ္မေနဘူးလား။ အဂၤလိပ္ေတြ မ်က္မွန္ထူထူ မတပ္ခဲ့လို႕ မျမင္ခဲ့ႀကဘူးနဲ႕တူပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ သန္းေခါင္စာရင္းကို ညအခ်ိန္မွာ ေကာက္ေတာ့ သူတို႕ အသားမဲလို႕ အဂၤလိပ္ေတြ မေတြ႕ခဲ့ႀကတာလား။ ရခုိင္ေတြလည္း အသားညိဳႀကပါတယ္။ ရခုိင္ေတြ စာရင္းထဲမွာ ပါႀကတာပဲ။ အာရပ္ႏြယ္ဖြားေတြဆိုရင္ ရခုိင္ေတြထက္ေတာင္ သူတို႕ အသားပိုလတ္ျပီး ပိုေတာင္ ပါႀကရမွာေပါ့။ ဒီေကာင္ေတြ အီးေယာင္၀ါးလုပ္ေနတာ ႀကာလွျပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေနာက္ဘက္တံတုိင္းေပါက္ေနတာေတြ၊ လုပ္ႀကံဖန္တီးဇာတ္လမ္းေတြကို ေသခ်ာ အခ်ိန္မီ မကာကြယ္ႏိုင္ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္ေရးအတြက္ အထူးစိုးရိမ္စရာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘဂၤလီေတြရဲ႕ ေနာက္ဆံုးပန္းတုိင္
မီဒီယာ အခန္းက႑ကို တုိင္းျပည္ရဲ႕ စတုတၳမ႑ိဳင္အျဖစ္ မွတ္ယူႀကပါတယ္။ မီဒီယာသမားေတြဟာ ဘက္လုိက္မွဳ အနည္းနဲ႕အမ်ား ရွိႀကတယ္ဆိုတာကို လက္ခံတယ္။ ဥပမာ ေျပာရရင္ လက္ယာယိမ္းမီဒီယာျဖစ္တဲ့ Fox News နဲ႕ လယ္၀ဲမီဒီယာ ျဖစ္တဲ့ MSNBCတို႕ရဲ႕ သတင္းေတြကို နားေထာင္ရင္ သတိနဲ႕ ခ်င့္ခ်ိန္နားေထာင္ရတယ္။ ႏွစ္ဘက္စလံုးကို နားေထာင္တာဟာ တစ္ဘက္တည္းကို နားေထာင္တာထက္ ပိုအက်ိဳးရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ အျပည့္အ၀မရွိေတာ့ ႏွစ္ဘက္အျမင္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ ႀကားႏိုင္ဖို႕ ခဲယဥ္းပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားေတြဟာ ျပည္ပအတုိက္အခံမီဒီယာေတြကို ပံုေအာျပီး အားေပးႀကပါတယ္။ ျပည္ပအတုိက္အခံေတြဟာ ျမန္မာျပည္သူေတြ အမ်ားစုရဲ႕ ျပတင္းေပါက္ႀကီးလုိ႕လည္း ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္ အဲဒီသတင္းဌာနမွာ လုပ္ေနတဲ့လူေတြဟာ အရမ္းတာ၀န္ႀကီးတယ္။ ဘက္လုိက္မွဳမရွိတဲ့ သတင္းအမွန္ေတြကို ေဖာ္ထုတ္ဖို႕ တင္ျပဖုိ႕ အေရးႀကီးပါတယ္။ အဲဒီလုိပဲ တံခါးပိတ္ခံထားရတဲ့ ျမန္မာျပည္အေႀကာင္းကို တင္ျပတဲ့ ႏိုင္ငံျခားသားေတြဟာလည္း ဂဃဏန ေလ့လာဖို႕၊ အခ်က္အလက္ေတြ ေသခ်ာ စုေဆာင္းဖို႕၊ အထူးသတိျပဳ တင္ျပဖို႕ လုိအပ္တယ္။
Read more...
အေႀကာင္းအရာတစ္ခု၊ Issueတစ္ခုကို သံုးသပ္တဲ့အခါမွာ ခဲြျခမ္းစိတ္ျဖာ (analytically) ႀကည့္တတ္ဖို႕လုိပါလိမ့္မယ္။ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုတာနဲ႕ တုိင္းရင္းသား အေရးဆိုတာ မတူပါဘူး။ ႏိုင္ငံသားျဖစ္တာနဲ႕ တုိင္းဦးသားျဖစ္တာနဲ႕ မတူပါဘူး။ ခဲြျခားသိတတ္ရပါမယ္။ BBC သတင္းဌာနက Anna Jones ဆိုတဲ့အမ်ိဳးသမီးဟာ သတင္းသမားတစ္ေယာက္မွာ ရွိရမယ့္ ခဲြျခမ္းစိတ္ျဖာမွဳပဲ ညံ့ဖ်င္းတာလား၊ အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းဖို႕ ပ်င္းတာလားေတာ့ မသိဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ေျမပံုကို ေသာက္တလြဲ ေဆာ္ထည့္လုိက္ပါျပီ။ ရခုိင္ျပည္နယ္ကို ဘဂၤလီျပည္နယ္ လုပ္ခ်လုိက္ပါျပီ။ အဲဒီေျမပံုကို ဘယ္ကေန ဘယ္လို ရလာလဲဆိုတာကေတာ့ စိတ္၀င္စားစရာပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္က ရွိမယ္ထင္ပါတယ္။ ဂ်ပန္က မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္က ေျပာျပဖူးတယ္။ “ဟဲ့ေကာင္ ရခုိင္ျပည္ ကုလားျပည္ျဖစ္သြားျပီတဲ့”။ က်ေနာ္က... ဟာ ဘာလို႕ ျဖစ္ရမွာလဲေပါ့.. ေနာက္မွ သူက ရိုဟင္ရ်ာအမည္ခံ ဘဂၤလီစာေစာင္တစ္ခုမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ေနရာမွာ သူတို႕ လူမ်ိဳးေတြနဲ႕ အစားထိုးထားတာတဲ့။ ကဲ.. ေကာင္းႀကေသးရဲ႕လား.. အရပ္ကတုိ႕ေရ။ ဒီျဖစ္ရပ္ႏွစ္ခု ဆက္စပ္ေနတာကေတာ့ စိတ္၀င္စားစရာပါ။
က်ေနာ္ဟာ ရခုိင္ျပည္မွာ ၁၈ ႏွစ္ ေနဖူးတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ နာမည္ကို တခါမွ မႀကားဖူးဘူး။ ျပည္ပမွာေတာ့ ေခတ္စားလုိက္တာ။ သူတို႕ ေနာက္ကြယ္က လူေတြကလည္း အားေကာင္းတာကိုး။ ျပီးခဲ့တဲ့ လပိုင္းေလာက္ကပဲ OIC ဆိုတဲ့ Organization of Islamic Cooperation လို႕ေခၚတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ အစ္စလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ား ပူးေပါင္းမွဳ အဖဲြ႕ႀကီးနဲ႕ သူေတာင္းစား ဟန္ေညာင္ေ၀ဦးေဆာင္တဲ့ ဘဂၤလီတစ္စုတို႕ သေဘာတူလက္မွတ္ထုိးပဲြႀကီးကို ခမ္းနားသိုက္ျမိဳက္စြာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ OIC ဆိုတာ သူတို႕အေျပာအရ ကမၻာမွာ ကုလသမဂၢျပီးရင္ ဒုတိယအႀကီးဆံုး ႏုိင္ငံတကာ အဖဲြ႕အစည္းလို႕ ဆိုပါတယ္။ ႏုိင္ငံေပါင္း ၅၇ ႏုိင္ငံပါ၀င္တဲ့ မူဆလင္ အဖဲြ႕ႀကီးပါ။ ဒီမွာ စိတ္၀င္စားစရာက လူ႕အခြင့္အေရးလို႕ လက္ခေမာင္းခတ္ျပီး ေအာ္ေနတဲ့ လူေတြရဲ႕ ေနာက္ေႀကာင္းေတြပါ။
ပထမဆံုး OIC နဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုတာကို ႀကည့္ႀကရေအာင္။ OIC ဟာ ကုလသမဂၢ ရဲ႕ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ လူ႕အခြင့္အေရး ေႀကညာစာတမ္းႀကီး (Universal Declaration of Human Rights) ဆိုတာကို လက္မခံခဲ့ပါဘူး။ လက္မခံပဲ သူတုိ႕ဟာသူတို႕ ကိုင္ရိုအစ္စလာမ္လူ႕အခြင့္အေရး ေႀကညာစာတမ္း (Cairo Declaration of Human Rights in Islam) ဆိုျပီးေတာ့ သီးသန္႕လုပ္ပါတယ္။ အဲဒါရဲ႕ အပိုဒ္ႀကီး ၂၄ မွာ ေရးထားတာက "All the rights and freedoms stipulated in this Declaration are subject to the Islamic Shari'ah"လို႕ ဆိုထားပါတယ္။ ေျပာခ်င္တာက ဒီေႀကညာခ်က္မွာ ပါတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႕ လြတ္လပ္ျခင္းတို႕ဟာ အစ္စလာမ္ ခ်ာရီယာ ဥပေဒရဲ႕ အခ်ိန္မေရြး၀င္ေရာက္ စြတ္ဖက္ျခင္းကို ခံရမယ္လို႕ ဆိုလိုတာပါ။ မင္းတို႕မွာ ေျပာပိုင္ခြင့္ရွိတယ္၊ မေတာ္ရင္ ငါတို႕ ႀကိဳက္တဲ့အခ်ိန္ ေက်ာက္တံုးေတြ ခ်ျပီး ဖိသတ္ခ်င္သတ္မယ္လို႕ ဆိုလုိတာနဲ႕ အတူတူပါပဲ။
ေနာက္တစ္ေႀကာင္းက "The Islamic Shari'ah is the only source of reference for the explanation or clarification of any of the articles of this Declaration"လို႕ ဆိုထားျပန္ပါတယ္။ ေႀကညာစာမ္းပါ အပိုဒ္ေတြကို ရွင္းလင္းအေျဖရွာတဲ့အခါမွာ အစ္စလာမ္ ခ်ာရီယာ ကိုသာ ကိုးကားရမယ္လို႕ ဆိုလိုတာပါ။ ကဲ...ေကာင္းႀကေသးရဲ႕လား... ႀကည့္ႀကပါအံုး သူတို႕ေျပာတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး... ဒါက က်ေနာ္ လတ္တေလာ ေတြ႕တဲ့ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ပဲ ရွိေသးတယ္ေနာ္။ ေသခ်ာရွာႀကည့္ရင္ အမ်ားႀကီး ထပ္ေတြ႕အံုးမွာ။..
ေနာက္တစ္ေယာက္က ဟန္ေညာင္ေ၀...ဒီလူ႕အေႀကာင္းကိုေတာ့ လူအမ်ား သိႀကပါတယ္။ အက်ယ္ခ်ဲ႕ျပီးေတာ့ မေျပာေတာ့ပါဘူး။ ပိုက္ဆံရမယ္ဆိုရင္ သိန္းစိန္ ဖိနပ္ပဲ တိုက္ရ တုိက္ရ၊ ကုလားမ အတြင္းခံပဲ ေလွ်ာ္ရ ေလွ်ာ္ရ လုပ္မဲ့အေကာင္ပါ။ အခုလည္း ကုလားသူေဌးေတြဆီက ပိုက္ဆံရမယ့္ကိန္းျမင္ေတာ့ လုိက္သြားျပန္တာပါ။
အဲဒီအစည္းအေ၀းကေနျပီးေတာ့ Arakan Rohingya Union (ARU)ဆိုတဲ့ဟာကို ဖဲြ႕လုိက္ျပီးေတာ့ အဲဒီအသစ္အဖဲြ႕ရဲ႕ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က ဘဘဦးတင္ဦးကို RFAမွာ ဗမာစကား မပီကလာ ပီကလာနဲ႕ ေစာ္ကားသြားတဲ့ ေဒါက္တာ ၀ါကာ ဦးဒင္ ဆိုတာပါပဲ။
အဲဒီလိုပဲ wikileak မွာ ပါတဲ့ အႀကမ္းဖက္သမား Nurul Islamကိုလည္း အဲဒီ ARU ထဲမွာ ေတြ႕ႀကရမွာပါ။ သူ႕အေႀကာင္းကိုေတာ့ ဲJames mmt ဘာသာျပန္ထားတဲ့ facebook note (http://www.facebook.com/#!/notes/james-mmt)ထဲမွာ ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္လို အတိအက်ေရးထားတာေတြကိုလည္း ဒီလင့္မွာ (http://www.wikileaks.ch/cable/2002/10/02RANGOON1310.html#)ႀကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ သူဟာ အရင္က လက္နက္ကိုင္ေသာင္းက်န္းသူတစ္ေယာက္ျဖစ္ျပီးေတာ့ စစ္ေအးတုိက္ပဲြေနာက္ပိုင္း NGOေတြ ႀကီးထြားလာတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ လူ႕အခြင့္အေရးကို အေရခြံျခံဳလာသူျဖစ္ပါတယ္။
အခု ARUမွာ ပါေနတဲ့ မိုဟာမက္ ယူးနပ္စ္ ဆိုရင္ ပိုလို႕ေတာင္ အစြန္းေရာက္တဲ့ ဘဂၤလီပါ။ အာဏာရူးသမားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ Rohingya Solidarity Organization ရဲ႕ ဥကၠဌ လုပ္ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မူဆလင္ဘာသာ ပို႕ျပန္႕ပြားဖုိ႕ႀကိဳးစားမယ္လို႕ ေျပာခဲ့တဲ့လူပါ။ RSO ဟာ ဘင္လာဒင္ အုပ္စုနဲ႕ အဆက္အသြယ္ရွိေႀကာင္း၊ အက္ဖဂန္နစၥတန္မွာ စစ္သင္တန္းေတြ တက္ခဲ့ေႀကာင္း ႏုိင္ငံတကာ ေလ့လာေရး ပညာရွင္ေတြ ေရးထားတဲ့ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြ တပံုႀကီးပါ။ (ေနာက္ေတာ့ ထပ္ ရွယ္ပါအံုးမယ္။)
အဲဒီလိုပဲ တျခား ေနာက္ေပါက္လာတဲ့ မိုဟာမက္ ခါလင္မ္ (ခ) ကိုကိုလင္း လို အႀကမ္းဖက္သမား hacker ေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။ ၂၀၀၄၊ ၂၀၀၅ ၀န္းက်င္တုန္းက ရခုိင္အီးေမးလ္အုပ္စုေတြကို ခုိး၀င္ျပီး ေစာ္ကားတဲ့အေကာင္ပါ။ ဒီႏွစ္ထဲမွာပဲ ရခုိင္လူမ်ိဳးေတြကို ”အရမ္းမိုက္တဲ့ ေခြးေတြ”ပဲလို႕ လူသိရွင္ႀကား ေစာ္ကားထားတဲ့ေကာင္ပါ။ အခုဆိုရင္ ARU ရဲ႕အဓိက လူတစ္ေယာက္ေပါ့။
ဒါဆိုရင္ သူတို႕ ေျပာေနတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုတာ ဘာလဲ လို႕ ေမးစရာေတာ့ ေပၚလာပါျပီ။ သူတို႕ေျပာတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရးက ကုလသမဂၢ ေႀကညာထားတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရးလား၊ ဒါမွမဟုတ္ OIC က ေႀကညာထားတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရးကို သကာရည္ လူးထားတဲ့ ခ်ာရီယာ လား။ ဒီလို အစြမ္းေရာက္ေတြရဲ႕ လက္ထဲမွာ ဒုကၡေရာက္ႀကရတာက ျမန္မာျပည္ထဲက ျပည္သူေတြပါ။ သူတို႕ကေတာ့ NGO ပိုက္ဆံေလးကို မ်က္မ်က္ေလးစားျပီး စည္းစိမ္ခံလုိ႕ေပါ့။ သူတို႕လုပ္လို႕ ျပည္ထဲမွာ သတ္ႀကခြပ္ႀကေတာ့ ရခုိင္ေရာ၊ ဘဂၤလီေရာ ႏွစ္ဖက္စလံုး ႏွစ္နာႀကရတာပါ။
သူတို႕က လူ႕အခြင့္အေရးတင္မက တုိင္းရင္းသား အခြင့္အေရးကိုပါ လိုခ်င္တာက ဘာေႀကာင့္လဲ။ ရွင္းရွင္းေလးပါ။ တုိင္းရင္းသား ျဖစ္ရင္ ခဲြထြက္ခြင့္ေတာင္းလို႕ရတယ္။ ဒီမိုကေရစီရလာလို႕ ဒီမိုကေရစီစနစ္ေအာက္မွာ ျပည္သူ႕သေဘာထား ဆႏၵ (Referendum)အရ ခဲြထြက္ႏိုင္ခြင့္ ရွိသြားမွာပါ။ (ယူဂိုဆလားဗီးယားကနိန္ ႏိုင္ငံ ၇ ႏိုင္ငံ ျဖစ္သြားတာကို မွတ္မိႀကမွာပါ။) ဒါဟာ သူတို႕ရဲ႕ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ျပီ ျဖစ္တဲ့ ultimate goal (ေနာက္ဆံုးပန္းတိုင္) ျဖစ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္ေရး မရခင္ ေခတ္က ရခုိင္ျပည္ေျမာက္ပိုင္းက ဘဂၤလီမူဆလင္ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ေမာင္းေတာျမိဳ႕နဲ႕ ဘူးသီးေတာင္ျမိဳ႕ေတြကို အိႏၵိယက ခဲြထြက္ဖို႕ စိုင္းျပင္းေနတဲ့ ပါကစၥတန္ထဲကို ထည့္ဖို႕ မူဆလင္ေခါင္းေဆာင္ မိုဟာမက္အလီဂ်င္းနား ကို ေတာင္းဆိုခဲ့ႀကပါတယ္။ အဲဒီကိစၥကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဘိလပ္ကို အသြား ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၇ ရက္ေန႕က ကရာခ်ိျမိဳ႕မွာ ခဏနားေတာ့ မိုဟာမက္ဂ်င္းနားက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို ေျပာခဲ့တာပါ။ အဲဒီလိုပဲ ၁၉၇၀ ေက်ာ္မွာ ပါကစၥတန္ကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ခဲြထြက္ဖို႕ ႀကိဳးစားတုန္းကလည္း အဲဒီလုိပဲ ခဲြထြက္ဖို႕ ေတာင္းခဲ့တာပါ။
ဒါဆိုရင္ အတိတ္နဲ႕ အနာဂတ္ကို ႏွိဳင္းယွဥ္ႀကည့္လုိက္ရင္ ဘဂၤလီေျပာတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုတာက ဘာလဲ၊ ဘာေႀကာင့္ တုိင္းရင္းသား ျဖစ္ခ်င္တာလဲ ဆိုတာေတြက လယ္ျပင္မွာ ဆင္သြားတာ မေျပာနဲ႕ ေလဆာမီးတန္းႀကီး သြားသလို ထင္ရွားသြားပါျပီ။ ဒါေတြကို ေဖာ္ထုတ္မွဳ အားနည္းခဲ့ႀကတယ္ဆိုတာကိုေတာ့ အားလံုး လက္ခံႀကရမွာပါ။ ဗုဓ္ဒဘာသာ၀င္ေတြျဖစ္ေတာ့လည္း စာနာသနားမွဳေတြ လြန္ကဲတာေတြ၊ ခႏၱိစ သည္းခံျခင္း မ်ားလြန္းတာေတြလည္း ပါမွာပါ။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ မေျပာမျပီး မတီးမျမည္လို႕ ဆိုရမည့္ အေျခအေနတစ္ခုကိုေတာ့ ေရာက္လာေနပါျပီ။ ဒီႀကားထဲ အက်င့္ပ်က္ ျခစားေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ၊ ခဲြျခမ္းပိုင္းျခားမွဳ အားနည္းတဲ့ မီဒီယာသမားေတြေႀကာင့္ အခက္ႀကံဳေနႀကရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီဘဂၤလီေတြရဲ႕ လုပ္ႀကံဖန္တီးမွဳ ဇာတ္လမ္းေတြကို သိလာတဲ့လူေတြ အမွန္တရားဘက္က ရပ္တည္ေပးမွဳ လူေတြ၊ ပိုမ်ားလာတာကိုေတာ့ ၀မ္းသာပီတိ ျဖစ္မဆံုးပါပဲဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႕အတြက္ အမွန္တရားႀကီးက ေစာင့္ေနတာပါ။
Saturday, October 22, 2011
ဗင္းနစ္၏ နီ၀င္ခ်ိန္လား...
ဗင္းနစ္ျမိဳ႕ေရ ကဗာေက်ာ္ျမိဳ႕တစ္ျမိဳ႕ျဖစ္ပါေရ။ ထူးျခားေရ ေခ်ာင္းတိ၊ တူးေျမာင္းတိက ျမိဳ႕၏ နိန္ရာ အႏွံ႕ကို ျဖတ္သန္းစီးဆင္းနိန္လုိ႕ ကေကာင္းလွေရ ျမိဳ႕တစ္ျမိဳ႕ျဖစ္ပါေရ။ ရခိုင္ျပည္ကို ေရာက္ရွိလာေရ ေပၚတူဂီ ဘုန္းႀကီး ဆဘက္ခ်န္ မန္နရစ္က ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ကိုလည္း အေရွ႕တုိင္း၏ ဗင္းနစ္ (The Venice of the East)လုိ႕ တင္စားဖူးခပါေရ။ ေယေကေလ့ ဗင္းနစ္နန္႕ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ေရ တူေရ အခ်က္တိ ရွိေရပိုင္ မတူေရ အခ်က္တိလည္း ရွိပါေရ။
ဗင္းနစ္ျမိဳ႕ေရ အီတလီႏိုင္ငံ၏ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္၊ ေျမထဲပင္လယ္နားမွာ တည္ရွိေရ ကြ်န္းစုျမိဳ႕ ျဖစ္ပါေရ။ အိမ္ေနအိမ္ေျခတိကို ရီတိနန္႕ ၀ိုင္းနိန္တတ္လို႕ ျမိဳ႕သူျမိဳ႕သားတိ၏ အဓိက လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးမွာ ဘုတ္တိ၊ သန္ဗန္တိ ျဖစ္ပါေရ။ ရံုးလားျခင္း၊ ကုန္တင္ကုန္ခ်လုပ္ျခင္း၊ အေရးေပၚလူနာတင္ျခင္း စေရ နိတဓူ၀လုပ္ငန္းတိအားလံုးနီးပါးကို လုပ္ေဆာင္ဖို႕ ရီလမ္းေႀကာင္းကို အားကိုးကတ္ရပါေရ။
ဗင္းနစ္ျမိဳ႕လို႕ နာေမမတင္ခင္က ျမိဳ႕မွာ လူသူမနိန္ေရ ပင္လယ္၀နားက က်ဳပ္ေျမ၊ ႏုဳန္းေျမတိ လူးက်ံနိန္ေရ
ကြ်န္းစုေခ်ရာ ျဖစ္ပါေရ။ ျပည္မထဲကို အျပည္ျပည္က လာေရာက္တိုက္ခုိက္သိမ္းပိုက္ကတ္ေတခါ ယင္းကြ်န္းစုေခ်တိကို လာျပီးေက ခုိေအာင္းနိန္ကတ္ယင္း တျဖည္းျဖည္း လူဦးေရ မ်ားလာျပီးေက ျမိဳ႕ရြာ သ႑ာန္ကို ေဆာင္လားျခင္းျဖစ္ပါေရ။ ေယေကေလ့ သူရို႕မွာ ျမိဳ႕ႀကီးတစ္ခုအျဖစ္ တည္ေဆာက္ဖို႕က စိန္ေခၚမွဳ အမ်ားႀကီး ရွိနိန္ခပါေရ။
ပင္လယ္၀နားမွာ ရွိလို႕ ဆငန္ေရရာ ေပါျခင္း၊ ရီခ်ိဳ ယွားပါးျခင္း၊ နိန္ထုိင္ဖို႕ ေျမထုမွာလည္း ႏုန္းေျမ၊ က်ဳပ္ေျမ ျဖစ္နိန္လို႕ အေဆာက္အဦး ေဆာက္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ေအာက္ေျခခုိင္ခံမွဳ မရွိျခင္း၊ စုိက္ပ်ိဳးေျမယွားပါးျခင္း စေရ စိန္ေခၚမွဳ တပံုတေခါင္းႀကီးကို ထိပ္တုိက္တြိကတ္ရပါေရ။ ဗင္းနစ္မွာ ယာယီနိန္ထုိင္ဖို႕ရာ သင့္ျပီးေက ေရရွည္နိန္ထိုင္ဖို႕အတြက္ ခက္နိန္ခပါေရ။ ေရရွည္နိန္ထိုင္ႏိုင္ဖို႕အတြက္၊ ျမိဳ႕ျပတည္ေဆာက္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ အင္ဂ်ီနီယာတိ၊ တတ္သိနားလည္ေရ ပုဂိၢဳလ္တိက ထိုပိုင္စမ္းသပ္ ေအပိုင္စမ္းသပ္နန္႕ ေနာက္ပိုင္းခါ အေျဖတိထြက္လာကတ္ပါေရ။
ပထမဆံုးအေနနန္႕ သစ္လံုးတိကို စိုက္ပါေရ။ ယင္းသစ္လံုးတိကို ႏုန္းေျမတိထဲကို ထိုးစုိက္ပါေရ။ ႏုန္းေျမ၊ ေပ်ာ့ရဲေရ သဲေျမတိကို ေဖာက္လို႕ ေအာက္ခံခုိင္ေရ သဲေျမကို ေရာက္ေရအထိ စိုက္ကတ္ပါေရ။ တခ်ိဳ႕ေနရာမွာ သဲေျမကို ေရာက္ဖို႕ ဥပမာ- ၇ ေပ လိုေရပိုင္ တခ်ိဳ႕ေနရာက်ေက ၇ ေပခဲြေလာက္ စိုက္ကတ္ရပါေရ။ (ေဆာက္ဖို႕ အေဆာက္အဦးေပၚမူတည္လို႕ သစ္လံုးအရွည္အတို ကြာပါဖို႕။) ေအေနရာမွာ သံလံုးတိကို မသံုးပဲ သစ္သားလံုးကို သံုးရစြာ အေႀကာင္းကလည္း ရွိပါေရ။ သံလံုးတိေရ ပင္လယ္ဆငန္ေရနန္႕ ထိတြိျပီးေက သံခ်ီးလုိက္တုိက္စားလားႏိုင္လို႕ ရာသက္ပန္ခံႏိုင္ေအာင္ သစ္မာလံုးတိကို သံုးလားျခင္း ျဖစ္ပါေရ။ Alderလို႕ေခၚေရ ေဆာင္းရြက္ႀကီြပင္တစ္မ်ိဳး(ကခ်င္အေခၚ မိုင္ေဗာ္၊ နင္ေဗာ္၊ ယန္ေဗာ္)၏ ပင္စည္လံုးတိကို သံုးလားပါေရ။ ယင္းအထက္ကမွ beam အလႊာတစ္ထပ္ တင္ပါေရ။ ျပီးေက ရီတုိက္စားဒဏ္ကို ေကာင္းေကာင္းခံႏိုင္ေရ စက်င္ေက်ာက္အလႊာကို တင္ပါေရ။ ယင္းအထက္ကမွ ကိုယ္ရို႕ေဆာက္ခ်င္စြာကို အုတ္တိနန္႕ ေဆာက္လားပါေရ။
တတ္သိနားလည္ေရ ပညာသွ်င္တိ၏ အမ်ိဳးမ်ိဳးစမ္းသပ္မွဳတိကနိန္ အေျဖရလားျခင္း ျဖစ္ပါေရ။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဗင္းနစ္ေရ ျမိဳ႕ႀကီးအျဖစ္ကို ခ်က္ခ်င္းေျပာင္းလဲလားပါေရ။ ေဒသခံတိကလည္း ရီမွာ ကြ်မ္းက်င္ကတ္လို႕ ျပည္ပရန္တိကို ကာကြယ္ႏုိင္ပ်ာယ္ တိုးတက္ထြန္းကား ခပါေရ။ နိန္ရာက အကြ်န္ရို႕ ေပါက္ေတာျမိဳ႕နယ္ထဲက တခ်ိဳ႕နိန္ရာတိပုိင္ ပင္လယ္၀နားမွာ ဆားျပင္တိနန္႕ျဖစ္လို႕ ဆားအမ်ားႀကီးထြက္ခပါေရ။ ယင္းဆားတိကို ယင္းသူရို႕၏ ရီေႀကာင္းကြ်မ္းက်င္မွဳနန္႕ ေပါင္းစပ္ပနာ တျခားျမိဳ႕ရြာတိကို ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ယင္း စီးပြားေရးကုန္စည္စီးဆင္းရာ ျမိဳ႕ႀကီးျဖစ္လာပါေရ။ အရိဘက္က ပိုးထည္တိ၊ ဟင္းခတ္အမႊီးအႀကိဳင္တိ၊ ပုလဲတိ စေရ ကုန္ပစၥည္းတိကို အေနာက္ဘက္ကို တင္ပို႕ယင္း ဗင္းနစ္ျမိဳ႕ေရ ခ်မ္းသာတုိးတက္ေတ ျမိဳ႕ႀကီး ျဖစ္လာပါေရ။ တရုတ္ျပည္ကို ေရာက္လားေရ မာကိုပိုလိုေရ ဗင္းနစ္ျမိဳ႕ခံ ကုန္သည္တစ္ဦး ျဖစ္ပါေရ။
ရီလမ္းေႀကာင္းတိက ဗင္းနစ္ျမိဳ႕ခံတိကို အက်ိဳးျပဳလို႕ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း ဗင္းနစ္ျမိဳ႕၏ အုပ္ခ်ဳပ္သူေရ “အသင္ပင္လယ္၊ ငါရို႕လက္ထပ္ပ်ာယ္။ ငါရို႕၏ စိုးမိုးမွဳ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ေအလက္စြပ္ကို ပီးအပ္ပါ၏။” လို႕ ဆိုပ်ာယ္ ေရႊလက္စြပ္တစ္ကြင္းကို ရီထဲကို ၀ဲခ်တတ္ပါေရ။ ေအဂုကေတာ့ ဗင္းနစ္ျမိဳ႕ကို အက်ိဳးျပဳေရ ရီပင္လယ္ကပဲ ဗင္းနစ္ျမိဳ႕၏ ဆက္လက္တည္တံ့ႏိုင္ဖို႕အေရးကို ျခိမ္းေျခာက္စိန္ေခၚနိန္ပ်ာယ္ ျဖစ္ပါေရ။
ယင္းအထဲက အႀကီးမားဆံုး စိန္ေခၚမွဳတစ္ခုကေတာ့ ေျမမ်က္ႏွာ နိမ့္က်ျခင္း ျဖစ္ပါေရ။ တည္ကတည္းက ေအာက္ခံေျမမွာ သဲေက်ာက္၊ သက္ရင့္ေက်ာက္တိခံထားေရ ေျမမဟုတ္ပဲ ပင္လယ္၀နားက ႏုန္းေျမ၊ သဲေျမဆိုခါ အထက္က အေဆာက္အဦးအလီးခ်ိန္တိက ေအာက္ကို ဖိယင္း ဖိယင္းနန္႕ ရီထဲကို နိမ့္က်၀င္လာနိန္ပါေရ။ တခ်ိဳ႕အေဆာက္အဦးတိ၊ တာ၀ါတိဆိုေက ေစာင္းက်လာနိန္ပါေရ။ အျခားတဘက္မွာလည္း ကဗာႀကီးပူႏြီးလာမွဳေႀကာင့္ ပင္လယ္ရီမ်က္ႏွာျပင္က တျဖည္းျဖည္း တက္လာနိန္ပါေရ။ တခ်ိဳ႕ပညာသွ်င္တိက ပင္လယ္ရီမ်က္ႏွာျပင္ ျမွင့္တက္မွဳေရ လာဖို႕ ဆယ္စုႏွစ္တိမွာ ပိုျမန္လာႏိုင္ေရလို႕လည္း ခန္႕မွန္း ေျပာဆိုနိန္ကတ္ပါေရ။
ပင္လယ္ဆငန္ေရတိကရာ ဗင္းနစ္ျမိဳ႕၏ အထက္ပိုင္း အုတ္ထည္တိကို ထိေက ဆားဓတ္ေႀကာင့္ အုတ္တိ ႀကီြမြပ်က္စီးလားပါဖို႕။ အျမင္သာယာမွဳတိအတြက္ရာမက အေဆာက္အဦးတိ၏ ေဘာင္ထည္ခုိင္ခံမွဳတိ (structural integrity)အတြက္ပါ အမ်ားႀကီး စိုးရိမ္ရပါေရ။ ျပည္သူတိ၏ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္တိအတြက္ စိုးရိမ္ရပါေရ။ တဖက္မွာ- အျမဲတမ္း ျပန္လည္ ျပဳျပင္ဖို႕စရိတ္တိက တျခား အီတလီျပည္မမွာ နိန္ထုိင္စရိတ္တိထက္ အဆမတန္ ႀကီထြားလာေက သာမန္ျပည္သူတိ အနိန္နန္႕ ဆက္နိန္ႏိုင္ကတ္ဖို႕မဟုတ္ပါပ်ာယ္။ ေအပိုင္ စိန္ေခၚမွဳတိကို လက္ရွိ အီတလီနန္႕ ကဗာ့ပညာသွ်င္တိက ေရရွည္က်က် ဇာပိုင္လုပ္ကတ္ဖို႕လဲ၊ ကုန္က်စရိတ္ သက္သက္သာသာနန္႕ ဇာပိုင္ကုိင္တြယ္ေျဖယွင္းကတ္ဖို႕လဲ ဆိုစြာကေတာ့ စိတ္၀င္စားစရာပါ။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ဗင္းနစ္ျမိဳ႕၏ အနာဂတ္ကေတာ့ မသဲမကဲြ မေရမရာ ရွိနိန္ပါေႀကာင္း.....
A&E TV Channel၏ Ancient Mysteries: The Miraculous Canals of Venice မွတ္တမ္းဗီဒီယိုကို မွီျငမ္းသည္။
Friday, September 9, 2011
Tuesday, June 14, 2011
Monday, June 13, 2011
Thursday, June 9, 2011
Sunday, June 5, 2011
Sunday, May 29, 2011
သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံေရးနန္႕ ဥပေဒ
ကမၻာေက်ာ္ ေယးလ္ တကၠသိုလ္ႀကီးမွ ပို႕ခ်ေသာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေရးနန္႕ ဥပေဒ အတန္းကို အင္တာနတ္ထက္မွာ အလကား တင္ပီးထားစြာျဖစ္ပါေရ။ အဂၤလိပ္စာ ေအာက္ခံစာတန္းထိုးထားပီးေရ အတြက္ေႀကာင့္လည္း ႀကည့္ရွဳနားေထာင္သူကို ပုိျပီးေက နားလည္လြယ္စီဖို႕ျဖစ္ပါေရ။ ယင္းပိုင္ပ်ာယ္ တျခား စိတ္၀င္စားဖြယ္ အတန္းတိကိုလည္း ေလ့လာသင္ယူႏုိင္ပါေရ။ တစ္ေယာက္စီအရည္အခ်င္းျမွင့္မွ လူမ်ိဳးျမွင့္ႏိုင္ဖို႕ ျဖစ္ေတအတြက္ေႀကာင့္ ရခုိင္အမ်ိဳးသားအမ်ိဳးသမီးမ်ား ေလ့လာႏိုင္ဖို႕ မွ်၀ီလုိက္ရပါေရ။ ပို႕ခ်မွဳတိကို ႀကည့္ရွဳဖို႕ ေအနိန္ရာကိုႏွိပ္ပါ။
Read more...
Wednesday, May 25, 2011
Monday, May 23, 2011
ရခုိင့္သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကို သျဂိဳလ္ျခင္း
အကြ်န္ရို႕၏ ရကၡပူရတုိင္းဌာနီကို သမုတ္ထားေရ နာေမတိထဲမွာ သႏၱာျမီဆိုစြာလည္း တစ္ခုအပါအ၀င္ ျဖစ္ေတ။ အေႀကာင္းမွာ ကီလိုမီတာ ၇၄၀ ရွည္လ်ားေရ ရခုိင္ကမ္းရိုးတန္းတေလွ်ာက္မွာ သႏၱာေက်ာက္တန္း ေက်ာက္ပန္းခက္ႀကီးတိ တည္ဟိနိန္လို႕ပဲျဖစ္ပါေရ။ သင့္ေတာ္ေရ ရာသီဥတု၊ သင့္ေတာ္ေရ ရီအပူခ်ိန္စေရ အရင္းခံသဘာ၀တရားတိ ေကာင္းမြန္မွဳေႀကာင့္ သႏၱာေက်ာက္တန္းတိေရ ႏွစ္ေပါင္း သန္းနန္႕ခ်ီေအာင္ ႀကာေညာင္းတည္တံလွ်က္ဟိနိန္ခကတ္ေတ။ ရခုိင္ျပည္၏ ေခတ္အဆက္ဆက္က မွီခုိအားထားလာကတ္ရေရ ရီထြက္ကုန္လုပ္ငန္းကိုလည္း အက်ိဳးျပဳလာခပါေရ။ ငါး၊ပုစြန္လုပ္ငန္းေရ ဂနိန္႕ရခုိင္ျပည္၏ ႏုိင္ငံျခား၀င္ေငြ ယွာအပီးဆံုး စီးပြားေရးတစ္ခု ျဖစ္ေတ။ (ပုစြန္ကန္ဧကဆိုေက ၉၇-၉၈ ခုႏွစ္ေလာက္က ၅ေသာင္းေက်ာ္ရာ ဟိခစြာကနိန္ ၀၅-၀၆ေလာက္မွာ ၂ သိန္း ၂ ေသာင္း ၀န္းက်င္ထိ ဟိလာသည္။) ေနာင္အနာဂတ္အတြက္လည္း အေရးႀကီးေရ စီးပြားေရးအေဆာက္အအံုႀကီးတစ္ခုလည္း ျဖစ္ေတ။ ယင္းအတြက္ေႀကာင့္ ရကၡသႏၱာျမီ၏ သႏၱာေက်ာက္တန္းတိေရ ရခုိင္ျပည္၏ အျမဳေတ ရတနာတစ္ခုျဖစ္ေတ။
ေျမာက္ဦးက ဘုိးစုိင္ေဘာင္ဆက္ ကိုးကြယ္နိန္ေရ ဘုရားကို ဆီးမီးပန္း ကပ္ဖို႕ လားခါမွ ရထားလမ္းစီမံကိန္းေႀကာင့္ ဘုရားတစ္ျခမ္းပါလခပ်ာယ္မွန္း သိခကတ္ရေရပိုင္ အဂုတစ္ဖန္လည္း ရခုိင္ျပည္၏ အျမဳေတ ရတနာကို ဒိုင္းနမိုက္ခဲြပနာ ဖ်က္ဆီးပလုိက္ပ်ာယ္လတ္။ ငါးတိလည္း အမ်ားအျပား သီကတ္ပါေရလတ္။ သႏၱာေကာင္ေခ်တိ၏ လံု႕လနန္႕ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တည္ေဆာက္ထားေရ သႏၱာေက်ာက္စိုင္တိကို ယင္းသူရို႕က စကၠန္႕ပိုင္းအတြင္းမွာ ဖ်က္ဆီးပလုိက္ကတ္ပါပ်ာ။ "ျဖစ္ပ်က္ ျဖစ္ပ်က္"လုိ႕ အနိစၥတရားကို ရွဳရဖုိ႕အစား "ျဖစ္လခယာ ပါလခယာ"လို႕ရာ ရွဳမွတ္ကတ္ရဖို႕ပ်ာယ္လာ။ မျဖစ္ခင္ မသိရေရ ဘ၀၊ မေျပာခ်င္ ေဂ်ာင္ထိုးခံထားရေရ ဘ၀၊ မျဖစ္ခင္ တားပိုင္ခြင့္မဟိေရ ဘ၀၊ ျဖစ္ပ်က္ျပီးေကေလ့ ဇာေလာက္ ျဖစ္ပ်က္လားခလဲ မသိရေရ ဘ၀။
ႏိုင္ငံျခားေကာ္ပိုေရးရွင္းတိ၏ တုိက္ရိုက္ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမွဳတိေရ ျမွဳပ္ႏွံျခင္းခံရေရ ေဒသအတြက္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ အက်ိဳးရလဒ္တိကို ေပၚထြန္းစီႏိုင္ေရ အတြက္ေႀကာင့္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ဆိုေက ႀကိဳဆိုသင့္စြာေတာ့ အမွန္ပါရာ။ ေယေကေလ့ အဂုပိုင္ စနစ္ဆိုး စနစ္ပ်က္ေႀကာင့္ ကိုယ့္ျပည္အတြက္ အက်ိဳးမဟိေရအျပင္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ဆံုးရွံဳးမွဳတိကိုရာ ရခုိင္သားတိမွာ လက္၀ယ္ပိုက္ကတ္ရပါေရ။ ကိုယ့္ျပည္က သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ထြက္ယင့္သားနန္႕ ဖဲြခြံေလာင္စာနန္႕ မီးထြန္းကတ္ရဖို႕အေနအထားကို ေရာက္နိန္ကတ္ပါပ်ာယ္။ (ယင္းခ်င့္ေတာင္ ရက္တုိင္း၊ ေနရာတိုင္း ရကတ္ဖို႕မဟုတ္ပဲနန္႕ ေက်းဇူးႀကီးလွပါေပတယ္ သမၼတႀကီးေရ ဆိုျပီးေက ထုိင္ရွိခုိးခုိင္းဖို႕သိေယ။)
တရုတ္တိ တည္ေဆာက္နိန္ေရ စီမံကိန္းတိမွာ ရီနံသန္႕စင္ေရးစက္ရံု၊ ဓာတုေဗဒစက္ရံုတိကလည္း ပါနိန္ေရ။ ယင္းခ်င့္တိက ရခုိင့္သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အတြက္ အထူးစိုရိမ္စရာပါ။ နဂုိကတည္းက စီးပြားေရးနန္႕ ပတ္သက္လာေက ဇာတစ္ခုကိုေလ့ ဂရုမစိုက္ဆိုျပီးေက နာေမႀကီးေရ တရုတ္ကုမ္ပဏီတိနန္႕ မိမိအာဏာျမဲေရးနန္႕ ပတ္သက္လာေက ဇာတစ္ခုကိုေလ့ ဂရုမစုိက္ေတ နအဖရို႕၏ အႀကင္လင္မယားဇာတ္ေႀကာင့္ ရခုိင့္သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ေရ ငါးပါးမကလုိ႕ အပါးငါးရာေတာင္ ေမွာက္လားႏိုင္ေရ။
အေရွ႕အလယ္ပိုင္းက လာလတ္ေတ ရီနံတင္ သေဘၤာတိ ရခုိင္ျပည္ကမ္းရိုးတန္းနားမွာ ယိုက်လားေရ ေမွာက္လားေရ ဆိုေဂ ဇာျဖစ္လားဖုိ႕လဲ။ ရီနံတင္သေဘၤာကနိန္ ပိုက္လုိင္းကို အေျပာင္းမွာ ယိုက်လားေက ဇာပိုင္လုပ္ဖို႕လဲ။ အေနာက္ေတာင္မုတ္သန္လီ ဆိုင္ကလုန္း၀င္ေရာက္မွဳေႀကာင့္ ရီနံနန္႕ တျခား ဓာတ္တုပစၥည္းတင္ သေဘၤာတိ ေမွာက္လားေက သူရို႕ ဇာလုပ္ကတ္ဖို႕လဲ။ ရီနံသန္႕စင္ စက္ရံုက ထြက္ဟိလာဖို႕ အညစ္အေႀကးတိကို ဇာကို သြန္ခ်ကတ္ဖို႕လဲ။ ဓာတုအညစ္ေႀကးတိကို၀ါ ဇာပိုင္ကိုင္တြယ္ကတ္ဖို႕လဲ။ ေအေလာက္ ဥပေဒတင္းႀကပ္ေတ အေမရိကမွာေတာင္ ျပီးခေရ ႏွစ္ထဲက မကၠဆီကို ပင္လယ္ေကြ႕မွာ ရီနံတူးစင္ေပါက္ကဲြမွဳေႀကာင့္ ရီနံယိုဖိတ္လို႕ ဘီလီလ်ံေပါင္းမ်ားစြာ ဆံုးရွံဳးကတ္ရပါေရ။ သားငါးတိရိစၦာန္ေပါင္းမ်ားစြာ သီဆံုးကတ္ရပါေရ။ ပုစြန္လုပ္ငန္း၊ ငါးလုပ္ငန္းတိကို အႀကီးအက်ယ္ ဂယက္ရုိက္ခတ္လားေရ။ ယင္း၏အက်ိဳးယုတ္တိကို ေနာက္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခံကတ္ရဖို႕သိျဖစ္ေတ။
တရုတ္ႏိုင္ငံမွာဆိုေက ပိုေတာင္ ဆိုးသိေရ။ ႏွစ္တုိင္း ရီနံယိုဖိတ္မွဳတိ တပံုတေခါင္းႀကီး။ ျပီးခေရ ႏွစ္ (၂၀၁၀) ဇြန္လက တရုတ္ျပည္၏ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္မွာ ဟိေရ ဒဲလ္လီယံလို႕ေခၚေရ ပင္လယ္ဆိပ္ကမ္းမွာ ရီနံယိုဖိတ္ခေရ။ ရီနံတင္သေဘၤာကနိန္ ပိုက္လုိင္းကို အေျပာင္းမွာ ပိုက္လုိင္းႏွစ္လုိင္း ေပါက္ကြဲလို႕ ရီနံဆီ စည္ေပါင္း ၄သိန္းေက်ာ္ ယိုက်လားေရ။ စတုရန္းကီလိုမီတာ ၄၃၀ ေက်ာ္ေရ ပင္လယ္ရီမ်က္ႏွာျပင္ေရ ရီနံဆီတိနန္႕ ျပန္႕ႀကဲ ညစ္ပတ္လားေရ။ ယင္းပိုင္ရခုိင္ျပည္မွာလည္း ျဖစ္ဖို႕လို႕ ေျပာလို႕ရေရ။ ဇာခါျဖစ္ဖို႕လဲရာ ေစာင့္ႀကည့္ရဖို႕။ ယင္းပိုင္ျဖစ္ေက၀ါ။ ခံရဖုိ႕စြာက ရခုိင္သားတိ။ ခံရဖို႕စြာက ရခုိင္ျပည္၏ သႏၱာေကာင္တိ၊ သားငါးပုစြန္တိ၊ လမုေတာတိ၊ အက်ိဳးျမီတိ (wetlands)စေရ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္တိ။ ယင္းနစ္နာမွဳတိ၊ ႏွစ္ေပါင္းတာရွည္ႏိုင္ေရ ဆံုးရွံဳးမွဳအတြက္ကေလ့ နစ္နစ္ေႀကးရဖို႕လမ္းကလည္း မျမင္။ ေက်ာက္ျဖဴက တရုတ္လုပ္ငန္းခြင္တစ္ခုမွာ ကားတုိက္ခံရလို႕ ေဆးရံုတင္ရေရ မိန္းမတစ္ေယာက္ကို မသဒၵါရီစာ က်ပ္ ၂၀၀၀ ရာ နစ္နာေႀကးပီးေရလတ္။
မွီျငမ္း
1. National Oceanic and Atmospheric Administration, Coral 101, http://coralreef.noaa.gov/aboutcorals/coral101/, accessed on May 22, 2011.
2. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Myanmar - Mission Report on Coastal Aquaculture, http://www.fao.org/docrep/004/ad497e/ad497e05.htm, accessed on May 22, 2011.
3. The Boston Globe, Oil Spill in Dalian, China, http://www.boston.com/bigpicture/2010/07/oil_spill_in_dalian_china.html, accessed on May 22, 2011.
4. Mya Than Tun, Dr. Yin Yin Moe, Soe Hla, Update Fisheries Information, Environment and Overview, http://iwlearn.net/iw-projects/Fsp_112799469247/reports/IWS-14%20Country%20Report%20-%20Myanmar.pdf, accessed on May 23, 2011.
5. Narinjara, ဂတ္စ္ပိုက္လုိင္းတည္ေဆာက္ရာတြင္ ဒိုင္းနမိုက္ျဖင့္ ေက်ာက္ေဆာင္မ်ားကို ျဖိဳခ်ေနသျဖင့္ ေရေနသတၱ၀ါမ်ား ေသဆံုးေန, http://www.narinjara.com/detailsbur.asp?id=3180, accessed on May 22, 2011.
6. Narinjara, ကားတုိက္ခံရ၍ ေဆးရံုတင္ရသူ အမ်ိဳးသမီးကို တရုတ္ကုမ္ပဏီက ေငြ ၂၀၀၀ သာ ေလ်ာ္ေႀကးေပး, http://www.narinjara.com/detailsbur.asp?id=3171, accessed on May 22, 2011.
Saturday, April 30, 2011
တလဲြရာ
သူရို႕ ဇာေရာက္လားကတ္ေလမသိ။
တပတ္လံုးလံုး ယင္းသူရို႕ေႀကာင့္ ေမွာင္မွဳိင္းျပီးေက နိန္လို႕မေကာင္း။
ေအနိန္႕ေတာ့ ေပၚမလာ။
ေကာင္းကင္တစ္ခုလံုး ျပာျပာလင္းလင္း။
ပတ္၀န္းက်င္ကလည္း နီေရာင္ျခည္တိနန္႕ စိုစြတ္လို႕။
အစိမ္းေရာင္တိကလည္း အားလံုးကို နီရာယူလုိ႕။
သငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္က ဖုန္းဆက္ေတ။
"ေ၀း.. ေအနိန္႕လာဖို႕မနား"
အကြ်န္'မိန္႕' လားေရ။
သူေျပာမွ အတြက္ေပၚလာေရ။
ခပ္တည္တည္နန္႕
"မလာပဲ ဟိဖုိ႕လားေယ"
မိုးရြာထားလို႕ ျဖစ္နိန္ေရ အိမ္ရိက ပန္းေမြ႕ယာကို နင္းေလွ်ာက္လာယင္းနန္႕...
"အေ၀း.. တစိက မမွန္"
"အားလံုးက တလဲြရာ"
အကြ်န္ေအာ္လုိက္မိေရ။
ေတာ္သိေရ။ အနားမွာ လူမဟိလို႕။
အမွန္တကယ္ျဖစ္သင့္စြာက အိမ္ရိက လမ္းက ငါအိပ္ေတ ႀကမ္းခင္းပိုင္ မာေတာင့္နိန္ရဖို႕စြာ။
အပင္စိမ္းတိကိုလည္း အကြ်န္ မေက်နပ္။
နီေရာင္ျခည္ကိုလည္း အကြ်န္ မေက်နပ္။
ဇာျဖစ္လို႕ ပိုတုိဆင္းသစ္ဆစ္ လုပ္ပီးနိန္ရေလ။
အစိမ္းေရာင္တိက အားလံုးကို နိန္ရာယူလို႕။
ဇာျဖစ္လို႕ အစိမ္းေရာင္တိကိုပဲ ဖန္တီးပီးနိန္ရေလ။
တျခားအေရာင္ေခ်တိကုိလည္း ဖန္တီးအံုးသိပလင္။
အကြ်န္ သတိရလို႕နာရီႀကည့္လုိက္မိေရ။
အကြ်န္ေနာက္က်နိန္ပ်ာယ္။
ျခီလွမ္းတိကို ကက်ယ္လွမ္းယင္းနန္႕ ကမူးကရူး လားနိန္မိေရ။
ေနာက္က်လို႕မျဖစ္။
ေအနိန္႕ ဗိုလ္ေလာင္းသင္တန္းေက်ာင္း ေဖာင္ပိတ္ဖို႕။ ။
--------------------------------------------------------------------
အကို႕စာတိက နည္းနည္း လလီးေခ် ခံပါေရ ဆိုေရ ေဘာ္ဒါတိအတြက္ အသစ္ေခ်တစ္ပုဒ္ကို စမ္းႀကည့္လုိက္ပါယင့္။ Feedback ပီးေရအတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါေရ။
Read more...
တပတ္လံုးလံုး ယင္းသူရို႕ေႀကာင့္ ေမွာင္မွဳိင္းျပီးေက နိန္လို႕မေကာင္း။
ေအနိန္႕ေတာ့ ေပၚမလာ။
ေကာင္းကင္တစ္ခုလံုး ျပာျပာလင္းလင္း။
ပတ္၀န္းက်င္ကလည္း နီေရာင္ျခည္တိနန္႕ စိုစြတ္လို႕။
အစိမ္းေရာင္တိကလည္း အားလံုးကို နီရာယူလုိ႕။
သငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္က ဖုန္းဆက္ေတ။
"ေ၀း.. ေအနိန္႕လာဖို႕မနား"
အကြ်န္'မိန္႕' လားေရ။
သူေျပာမွ အတြက္ေပၚလာေရ။
ခပ္တည္တည္နန္႕
"မလာပဲ ဟိဖုိ႕လားေယ"
မိုးရြာထားလို႕ ျဖစ္နိန္ေရ အိမ္ရိက ပန္းေမြ႕ယာကို နင္းေလွ်ာက္လာယင္းနန္႕...
"အေ၀း.. တစိက မမွန္"
"အားလံုးက တလဲြရာ"
အကြ်န္ေအာ္လုိက္မိေရ။
ေတာ္သိေရ။ အနားမွာ လူမဟိလို႕။
အမွန္တကယ္ျဖစ္သင့္စြာက အိမ္ရိက လမ္းက ငါအိပ္ေတ ႀကမ္းခင္းပိုင္ မာေတာင့္နိန္ရဖို႕စြာ။
အပင္စိမ္းတိကိုလည္း အကြ်န္ မေက်နပ္။
နီေရာင္ျခည္ကိုလည္း အကြ်န္ မေက်နပ္။
ဇာျဖစ္လို႕ ပိုတုိဆင္းသစ္ဆစ္ လုပ္ပီးနိန္ရေလ။
အစိမ္းေရာင္တိက အားလံုးကို နိန္ရာယူလို႕။
ဇာျဖစ္လို႕ အစိမ္းေရာင္တိကိုပဲ ဖန္တီးပီးနိန္ရေလ။
တျခားအေရာင္ေခ်တိကုိလည္း ဖန္တီးအံုးသိပလင္။
အကြ်န္ သတိရလို႕နာရီႀကည့္လုိက္မိေရ။
အကြ်န္ေနာက္က်နိန္ပ်ာယ္။
ျခီလွမ္းတိကို ကက်ယ္လွမ္းယင္းနန္႕ ကမူးကရူး လားနိန္မိေရ။
ေနာက္က်လို႕မျဖစ္။
ေအနိန္႕ ဗိုလ္ေလာင္းသင္တန္းေက်ာင္း ေဖာင္ပိတ္ဖို႕။ ။
--------------------------------------------------------------------
အကို႕စာတိက နည္းနည္း လလီးေခ် ခံပါေရ ဆိုေရ ေဘာ္ဒါတိအတြက္ အသစ္ေခ်တစ္ပုဒ္ကို စမ္းႀကည့္လုိက္ပါယင့္။ Feedback ပီးေရအတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါေရ။
Thursday, April 21, 2011
အမွဳိက္ကို ဂတ္စ္အျဖစ္သို႕ ေျပာင္းလဲျခင္း
အိမ္ထြက္အမွိဳက္ပစ္ျခင္းေရ အျပင္ပန္းမွာေတာ့ ေခတ္မွီနည္းပိန္ညာတိ သံုးဖုိ႕မလိုလို႕ ထင္စရာ ဟိပါေရ။ အတၱလႏၱာအေျခစိုက္ ဂ်ီအိုပလာစမာ(Geoplasma)ကုမ္ပဏီ၏ ေဒါက္တာ ဟလ္ဘင္း ဟလ္စ္တပ္ (Hilburn Hillestad) ကေတာ့ လိုေရလို႕ ေစာဒကတက္ပါေရ။ ပံုမွန္လုပ္ရိုးလုပ္စုိင္အတုိင္း အမွိဳက္တိကို
ျမီျမွဳပ္ပစ္လုိက္ျခင္းေရ ေခတ္ေအာက္နိန္ပ်ာယ္ျဖစ္ျပီးေက သဘာ၀ကို အမ်ားႀကီး ညစ္ညမ္းစီေရလို႕ ဆိုပါေရ။ ဂ်က္ကဘီ ဂရုပ္ (Jacoby Group)ကုမ္ပဏီႀကီး၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္ေတ ဂ်ီအုိပလာစမာက ယင္းအမွိဳက္တိ၏ အက္တမ္ေခ်တိကို လွ်ပ္စစ္သံုးျပီးေက ဖ်က္ဆီးပစ္ႏိုင္ေရလို႕ အဆိုျပဳပါေရ။ ယင္းနည္းလမ္းက သန္႕လည္းသန္႕ေရ၊ ေခတ္လည္းမွီေရ၊ ျပီးေက အျမတ္အစြန္းေတာင္ ရႏိုင္ေရလို႕ ဆိုပါေရ။
ေရနံဆီသန္႕စင္ရံုတိက ထြက္လာေရ အရည္ပ်စ္တိပိုင္ အဆိပ္ေတာက္အညစ္အေႀကးတိကို အျပင္းစားပလာစမာမီးတုတ္က ထြက္လာေရ လွ်ပ္စီးသံုးျပီးေက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာႀကာေအာင္ ဖ်က္ဆီးလာကတ္ပ်ာယ္ျဖစ္ေတ။ (ယင္းမီးတုတ္သည္ အရာ၀တၳဳကို နီမ်က္ႏွာျပင္အပူခ်ိန္ထက္ ပူသည္အထိ အပူပီးႏိုင္သည္။) မႀကာခင္ႏွစ္တိအထိ ယင္းလုပ္နည္းေရ အကုန္အက်ႀကီးေရ လုပ္စုိင္တစ္ခုျဖစ္ေတလို႕ ႀသစေႀတးလ်ကုမ္ပဏီတစ္ခုျဖစ္ေတ အက္စ္အာရ္အလ္ ပလာစမာ(SRL Plasma)က ဆိုပါေရ။ အညစ္အေႀကးတစ္တန္ကို ဖ်က္ဆီးဖုိ႕ ေဒၚလာ ၂၀၀၀ နီးပါးေလာက္ထိ ကုန္က်တတ္ေတလို႕ ဆိုပါေရ။ ယင္းကုမ္ပဏီေရ ကဗာမွာ ဟိေရ ယင္းပိုင္လုပ္စိုင္သံုးမီးတုတ္စက္ရံုႀကီး ၂၄ ရံုေလာက္ထဲက ၁၃ ရံုကို ပိုင္ဆိုင္ေရ ကုမ္ပဏီလည္း ျဖစ္ပါေရ။
အဂုအခါမွာ ယင္းလုပ္စိုင္၏အကုန္အက်စရိတ္က ထိုးက်လားပ်ာယ္။ ယင္းအျပင္ ေဒါက္တာ ဟလ္စ္တပ္ပိုင္လူတိကလည္း ယင္းလုပ္စိုင္ကို အသံုးခ်ျပီးေက စြမ္းအင္တိထုတ္လုိ႕ရပါေရ၊ ယင္းစြမ္းအင္တိကို ျပန္သံုးလို႕ရေရ ဆိုစြာတိကို သိဟိလာကတ္ပါပ်ာယ္။ ပလာစမာမီးတုတ္နန္႕ စာရြက္၊ ပလက္စတိတ္စေရ ေအာ္ဂန္းနိတ္ အရာ၀တၳတိကို ဖ်က္ဆီးေရအခါမွာ လုိအပ္ေရပိုင္ ယင္းမီးကို ညွိပီးေက ဆင္းဂတ္စ္(syngas)လို႕ေခၚေရ ကာဗြန္မိုေနာ့ဆုိက္နန္႕ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ပါေရ အေရာအေႏွာကို ရဟိပါေရ။ ယင္းခ်င့္ကို ေလာင္ကြ်မ္းစီေက လွ်ပ္စစ္မီးကို ထုတ္လုပ္ပီးပါေရ။ အမွိဳက္ပစ္ခပီးစရာမလုိပဲ အမွိဳက္ကုိ တခါတည္း အေငြ႕ပ်ံစီေရ သန္႕စင္ေသာ လုပ္စိုင္ျဖစ္ပါေရ။ စြမ္းအင္စရိတ္တိ တက္တက္နိန္ေရ အဂုေခတ္မွာ အသံုး၀င္ေရ နည္းပိန္ညာတစ္ခုျဖစ္လာႏိုင္ပါေရ။
ပထမဆံုးေသာ အမွိဳက္ကနိန္ ဆင္းဂတ္စ္ကို ေျပာင္းေရ စက္ရံုကို လြန္ခေရ ၁၀ႏွစ္ေလာက္က ျမီယွား၊ အမွိဳက္စရိတ္ႀကီးေရ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ ေဆာက္လုပ္ခပါေရ။ ေအႏွစ္ထဲမွာ သန္း၁၂၀ ေက်ာ္ကုန္က်ဖို႕ျဖစ္ေတ စက္ရံုသစ္ကို ဖေလာ္ရီဒါျပည္နယ္က စိန္႕လူဆီးခရိုင္မွာ တည္ေဆာက္လားဖို႕ျဖစ္ပါေရ။ အိမ္တိကထြက္လာေရ အမွိဳက္တိနန္႕ အိမ္ေပါင္း ၂ ေသာင္းေက်ာ္ကို လွ်ပ္စစ္မီးပီးႏိုင္ေအာင္ စီမံလားဖို႕ျဖစ္ပါေရ။ တျဖည္းျဖည္းနန္႕ ထြက္လာေရ လွ်ပ္စစ္မီးကို ေရာင္းလို႕ရလာစြာ ဖဲ့ခ်ာေရ ကုန္က်စရိတ္ကို က်ီလားႏိုင္ေရအျပင္ အျမတ္အစြန္းလည္း ထြက္လာဖို႕လို႕ ဆိုပါေရ။
ေအပိုင္လုပ္ငန္းတိကို လုပ္နိန္စြာေရ ဂ်ီအုိပလာစမာ ကုမ္ပဏီတစ္ခုတည္း မဟုတ္ပါ။ ယင္အျပင္တျခား အေမရိကန္ ကုမ္ပဏီ ၄၀ ေလာက္ကလည္း ဆင္းဂတ္စ္ထုတ္ေတ စက္ရံုတိကို တည္ေဆာက္ဖို႕ လံွဳေဆာ္နိန္ကတ္ေတလို႕ ဗာဂ်ီးနီးယားျပည္နယ္ ေဖးယားဖက္စ္အေျခစုိက္ အတုိင္ပင္ခံ ကုမ္ပဏီတစ္ခုက ဆိုပါေရ။
အီလီႏွိဳင္းျပည္နယ္ ၀ါရန္ေဗးလ္ျမိဳ႕က ေကာ့စ္ကာတာ(Coskata)ကုမ္ပဏီကလည္း ဆင္းဂတ္စ္ကို အခ်ိဳင္ေဖာက္ျပီးေက ကားဆီအျဖစ္သံုးႏိုင္ေရ အက္သေနာထုတ္လုပ္ဖို႕အတြက္ ႀကိဳးစားနိန္ပါေရ။
အဂုပိုင္အမွိဳက္တိကနိန္ ဆင္းဂတ္စ္ထုတ္လုပ္စြာတိ ဇာေလာက္တိအသံုးတည့္လာဖုိ႕လဲ၊ တြင္က်ယ္ေအာင္ျမင္လာဖို႕လဲ ဆိုစြာကေတာ့ ေစာင့္ႀကည့္ကတ္ရဖို႕ျဖစ္ပါေရ။
Source:http://www.economist.com/node/18061104
ျမီျမွဳပ္ပစ္လုိက္ျခင္းေရ ေခတ္ေအာက္နိန္ပ်ာယ္ျဖစ္ျပီးေက သဘာ၀ကို အမ်ားႀကီး ညစ္ညမ္းစီေရလို႕ ဆိုပါေရ။ ဂ်က္ကဘီ ဂရုပ္ (Jacoby Group)ကုမ္ပဏီႀကီး၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္ေတ ဂ်ီအုိပလာစမာက ယင္းအမွိဳက္တိ၏ အက္တမ္ေခ်တိကို လွ်ပ္စစ္သံုးျပီးေက ဖ်က္ဆီးပစ္ႏိုင္ေရလို႕ အဆိုျပဳပါေရ။ ယင္းနည္းလမ္းက သန္႕လည္းသန္႕ေရ၊ ေခတ္လည္းမွီေရ၊ ျပီးေက အျမတ္အစြန္းေတာင္ ရႏိုင္ေရလို႕ ဆိုပါေရ။
ေရနံဆီသန္႕စင္ရံုတိက ထြက္လာေရ အရည္ပ်စ္တိပိုင္ အဆိပ္ေတာက္အညစ္အေႀကးတိကို အျပင္းစားပလာစမာမီးတုတ္က ထြက္လာေရ လွ်ပ္စီးသံုးျပီးေက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာႀကာေအာင္ ဖ်က္ဆီးလာကတ္ပ်ာယ္ျဖစ္ေတ။ (ယင္းမီးတုတ္သည္ အရာ၀တၳဳကို နီမ်က္ႏွာျပင္အပူခ်ိန္ထက္ ပူသည္အထိ အပူပီးႏိုင္သည္။) မႀကာခင္ႏွစ္တိအထိ ယင္းလုပ္နည္းေရ အကုန္အက်ႀကီးေရ လုပ္စုိင္တစ္ခုျဖစ္ေတလို႕ ႀသစေႀတးလ်ကုမ္ပဏီတစ္ခုျဖစ္ေတ အက္စ္အာရ္အလ္ ပလာစမာ(SRL Plasma)က ဆိုပါေရ။ အညစ္အေႀကးတစ္တန္ကို ဖ်က္ဆီးဖုိ႕ ေဒၚလာ ၂၀၀၀ နီးပါးေလာက္ထိ ကုန္က်တတ္ေတလို႕ ဆိုပါေရ။ ယင္းကုမ္ပဏီေရ ကဗာမွာ ဟိေရ ယင္းပိုင္လုပ္စိုင္သံုးမီးတုတ္စက္ရံုႀကီး ၂၄ ရံုေလာက္ထဲက ၁၃ ရံုကို ပိုင္ဆိုင္ေရ ကုမ္ပဏီလည္း ျဖစ္ပါေရ။
အဂုအခါမွာ ယင္းလုပ္စိုင္၏အကုန္အက်စရိတ္က ထိုးက်လားပ်ာယ္။ ယင္းအျပင္ ေဒါက္တာ ဟလ္စ္တပ္ပိုင္လူတိကလည္း ယင္းလုပ္စိုင္ကို အသံုးခ်ျပီးေက စြမ္းအင္တိထုတ္လုိ႕ရပါေရ၊ ယင္းစြမ္းအင္တိကို ျပန္သံုးလို႕ရေရ ဆိုစြာတိကို သိဟိလာကတ္ပါပ်ာယ္။ ပလာစမာမီးတုတ္နန္႕ စာရြက္၊ ပလက္စတိတ္စေရ ေအာ္ဂန္းနိတ္ အရာ၀တၳတိကို ဖ်က္ဆီးေရအခါမွာ လုိအပ္ေရပိုင္ ယင္းမီးကို ညွိပီးေက ဆင္းဂတ္စ္(syngas)လို႕ေခၚေရ ကာဗြန္မိုေနာ့ဆုိက္နန္႕ဟိုက္ဒရိုဂ်င္ပါေရ အေရာအေႏွာကို ရဟိပါေရ။ ယင္းခ်င့္ကို ေလာင္ကြ်မ္းစီေက လွ်ပ္စစ္မီးကို ထုတ္လုပ္ပီးပါေရ။ အမွိဳက္ပစ္ခပီးစရာမလုိပဲ အမွိဳက္ကုိ တခါတည္း အေငြ႕ပ်ံစီေရ သန္႕စင္ေသာ လုပ္စိုင္ျဖစ္ပါေရ။ စြမ္းအင္စရိတ္တိ တက္တက္နိန္ေရ အဂုေခတ္မွာ အသံုး၀င္ေရ နည္းပိန္ညာတစ္ခုျဖစ္လာႏိုင္ပါေရ။
ပထမဆံုးေသာ အမွိဳက္ကနိန္ ဆင္းဂတ္စ္ကို ေျပာင္းေရ စက္ရံုကို လြန္ခေရ ၁၀ႏွစ္ေလာက္က ျမီယွား၊ အမွိဳက္စရိတ္ႀကီးေရ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ ေဆာက္လုပ္ခပါေရ။ ေအႏွစ္ထဲမွာ သန္း၁၂၀ ေက်ာ္ကုန္က်ဖို႕ျဖစ္ေတ စက္ရံုသစ္ကို ဖေလာ္ရီဒါျပည္နယ္က စိန္႕လူဆီးခရိုင္မွာ တည္ေဆာက္လားဖို႕ျဖစ္ပါေရ။ အိမ္တိကထြက္လာေရ အမွိဳက္တိနန္႕ အိမ္ေပါင္း ၂ ေသာင္းေက်ာ္ကို လွ်ပ္စစ္မီးပီးႏိုင္ေအာင္ စီမံလားဖို႕ျဖစ္ပါေရ။ တျဖည္းျဖည္းနန္႕ ထြက္လာေရ လွ်ပ္စစ္မီးကို ေရာင္းလို႕ရလာစြာ ဖဲ့ခ်ာေရ ကုန္က်စရိတ္ကို က်ီလားႏိုင္ေရအျပင္ အျမတ္အစြန္းလည္း ထြက္လာဖို႕လို႕ ဆိုပါေရ။
ေအပိုင္လုပ္ငန္းတိကို လုပ္နိန္စြာေရ ဂ်ီအုိပလာစမာ ကုမ္ပဏီတစ္ခုတည္း မဟုတ္ပါ။ ယင္အျပင္တျခား အေမရိကန္ ကုမ္ပဏီ ၄၀ ေလာက္ကလည္း ဆင္းဂတ္စ္ထုတ္ေတ စက္ရံုတိကို တည္ေဆာက္ဖို႕ လံွဳေဆာ္နိန္ကတ္ေတလို႕ ဗာဂ်ီးနီးယားျပည္နယ္ ေဖးယားဖက္စ္အေျခစုိက္ အတုိင္ပင္ခံ ကုမ္ပဏီတစ္ခုက ဆိုပါေရ။
အီလီႏွိဳင္းျပည္နယ္ ၀ါရန္ေဗးလ္ျမိဳ႕က ေကာ့စ္ကာတာ(Coskata)ကုမ္ပဏီကလည္း ဆင္းဂတ္စ္ကို အခ်ိဳင္ေဖာက္ျပီးေက ကားဆီအျဖစ္သံုးႏိုင္ေရ အက္သေနာထုတ္လုပ္ဖို႕အတြက္ ႀကိဳးစားနိန္ပါေရ။
အဂုပိုင္အမွိဳက္တိကနိန္ ဆင္းဂတ္စ္ထုတ္လုပ္စြာတိ ဇာေလာက္တိအသံုးတည့္လာဖုိ႕လဲ၊ တြင္က်ယ္ေအာင္ျမင္လာဖို႕လဲ ဆိုစြာကေတာ့ ေစာင့္ႀကည့္ကတ္ရဖို႕ျဖစ္ပါေရ။
Source:http://www.economist.com/node/18061104
Saturday, April 16, 2011
ငါရို႕လက္ထဲက ရီစီးေႀကာင္း
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုေရ လက္ဟိကဗာမွာ ႏုိင္ငံေရးအရ စီးပြားေရးအရ ထိပ္သီးႏိုင္ငံဆိုစြာ လူတုိင္းသိကတ္ပါေရ။ ကဗာေက်ာ္တကၠသုိလ္ႀကီးတိျဖစ္ေတ ဟားဗတ္၊ MIT၊ ေယးလ္ စေရ တကၠသိုလ္ႀကီးတိ တည္ဟိနိန္လုိ႕ တစ္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ တကဗာလံုးက ေက်ာင္းသားတိ လာေရာက္ပိန္ညာ ဆည္းဖူးကတ္ရာ နိန္ရာႀကီးလည္း ျဖစ္ပါေရ။ (၂၀၀၉-၂၀၁၀ ပိန္ညာသင္ႏွစ္စစ္တမ္းအရ အေမရိကမွာ လာေရာက္ပိန္ညာ သင္နိန္ကတ္ေတ ႏိုင္ငံျခားသားေက်ာင္းသား/သူ ၇ သိန္းနီးပါး ဟိပါေရ။ ထက္၀က္ေလာက္က တရုတ္၊ အိႏၵိယနန္႕ ေတာင္ကိုးရီးယားႏိုင္ငံရုိ႕က ျဖစ္ပါေရ။) ကဗာမွာ သုေတသနစာတမ္းထြက္ဟိမွဳ အမ်ားဆံုး၊ ႏိုဗာယ္ဆုရဟိမွဳ အမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံလည္း ျဖစ္ပါေရ။
ေယေကေလ့ အဂုတေလာမွာ အေမရိကဟိ အေခ်သငယ္တိ၏ သခ်ၤာနန္႕ သိပၸံအရည္အေသြးေရ ကဗာ့ထိပ္မွာ မဟိပ်ာယ္ျဖစ္ေႀကာင္း၊ အေမရိက၏ အနာဂတ္အတြက္ စုိးရိမ္ရေႀကာင္းဆိုျပီးေက ဖြင့္ဆိုခ်က္တိကို ႀကားနိန္ရပါေရ။ ကဗာ့ထိပ္သီးႏိုင္ငံ ၃၄ ႏိုင္ငံပါ၀င္ေရ ပဲရစ္အေျခစုိက္ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးနန္႕ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးအဖဲြ႕ (Organization for Economic Cooperation & Development, OECD)
က ေက်ာင္းသား၊ေက်ာင္းသူတိ၏ အရည္အေသြးကို ေလ့လာထားေရ အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ကို ထုတ္၀ီခပါေရ။
ယင္းအစီရင္ခံစာအရ OECDေရ ႏုိင္ငံေပါင္း ၆၅ႏိုင္ငံက ေက်ာင္းသား/သူေပါင္း ၄သိန္း၇ေသာင္းကို စာေမးပဲြေျဖစီခပါေရ။ ၁၅ႏွစ္သား အေမရိကန္ ေက်ာင္းသား/သူေခ်တိ၏ အမွတ္စာရင္းကို OECDအဖဲြ႕၀င္ ၃၄ ႏိုင္ငံတိ၏ အမွတ္နန္႕ယွဥ္ႀကည့္လုိက္ေတခါ သခ်ၤာဘာသာရပ္မွာ အဆင့္ ၂၅၊ သိပံၸ နန္႕စာဖတ္စြမ္းရည္မွာ အလယ္အလတ္အဆင့္ရာ က်ေရလုိ႕ ဆိုထားပါေရ။
တရုတ္ႏုိင္ငံ ရွန္ဟုိင္းေဒသက အေခ်တိကေတာ့ ဘာသာတုိင္းမွာ ထိပ္ဆံုးက ဗိုလ္ဆဲြလားခပါေရ။ ယင္းပိုင္ပ်ာယ္ တျခား ဖင္လန္၊ ေတာင္ကိုးရီးယား၊ စင္ကာပူ၊ ေဟာင္ေကာင္ရို႕ကလည္း အေမရိကန္ေက်ာင္းသားတိထက္ ေကာင္းေရ အမွတ္တိကို ရလားစြာကို တြိရပါေရ။
သခ်ၤာဘာသာအတြက္ အမွတ္ ၁၀၀၀ ပီးစြာမွာ အေမရိကန္ေက်ာင္းသား/သူတိက ၄၈၇မွတ္၊ ရွန္ဟုိင္းေက်ာင္းသား/သူတိက ၆၀၀၊ စင္ကာပူက ၅၆၂၊ ေတာင္ကိုရီးယားနန္႕ ေဟာင္ေကာင္းက ၅၅၅၊ ဖင္လန္က ၅၄၁ မွတ္ စသည္ျဖင့္ ပ်မ္းမွ်အသီးသီးရကတ္ပါေရ။
သိပၸံ ဘာသာရပ္မွာ အေမရိကန္ေက်ာင္းသား/သူတိက ပ်မ္းမွ်အမွတ္ ၅၀၂ နန္႕ OECD ၃၄ ႏိုင္ငံတိထဲမွာ အဆင့္ ၁၇ ရာ က်ျပီးေက အဖတ္စြမ္းရည္စစ္ပဲြမွာလည္း အေမရိက က ပ်မ္းမွ်အမွတ္ ၅၀၀ နန္႕ အဆင့္ ၁၄ရာ က်ပါေရ။
ယင္းOECD၏အစီရင္ခံစာေရ ႏုိင္ငံတကာ၏ ထူးခြ်န္မွဳတိ၊ လက္ဟိနန္႕ အနာဂတ္ကို ေဖာ္ညႊန္းစြာတိမွာ အမ်ားေလးစားေရ သံုးသပ္စာတစ္ေစာင္ျဖစ္ပါေရ။ ယင္းအစီရင္ခံစာေရ ကဗာ့စီးပြားေရး (Global Economy)ေခတ္မွာ ဇာေလာက္ျပိဳင္ဆုိင္ဖို႕ အဆင္သင့္ျဖစ္ပ်ာယ္လဲ ဆိုစြာကိုလည္း ရည္ညႊန္းပါေရ။ တယ္လီဖုန္းအင္တာဗ်ဴးတစ္ခုမွာ အေမရိကန္ပိန္ညာေရး ၀န္ႀကီး အင္းဒင္ကန္က "ကဗာ့စီးပြားေရးေခတ္မွာ ယွဥ္ျပိဳင္ႏိုင္ဖို႕ အေမရိကန္ေက်ာင္းသား/သူတိ ပိုေတာ္ေအာင္ ႀကိဳးစားကတ္ရဖို႕သိ"လုိ႕ ၀န္ခံစကား ဆိုလားပါေရ။
သခ်ၤာနန္႕ သိပံၸဘာသာျပဆရာ ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ဂုဏ္ျပဳေရ အခမ္းအနားမွာ သမၼတ အိုဘားမားက "က်ေနာ္ရို႕၏အနာဂတ္က မေရမရာျဖစ္နိန္ပါေရ။ အဂုကနိန္ လူမ်ားထက္ေတာ္နိန္မွ အနာဂတ္မွာလည္း လူမ်ားထက္ ေတာ္ႏိုင္ဖို႕ျဖစ္တယ္"လို႕ ဆိုခပါေရ။ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ သခ်ၤာနန္႕သိပၸံ အရည္အေသြး တိုးတက္လာဖို႕အတြက္ ေဒၚလာသန္း ၂၅၀ကို လ်ာထားျပီးေက သခ်ၤာ၊ သိပၸံ ၊ နည္းပညာ၊ အင္ဂ်င္နီယာသင္ ဆရာ၊ဆရာမဦးေရ တိုးခ်ဲ႕ေရး၊ ယင္းဆရာ၊ဆရာမတိ၏ အရည္အခ်င္းပိုေကာင္းေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္နိန္ပါေရ။
အကြ်န္ရို႕မွာဘာ၀ါ ဇာေလာက္ ကဗာ့စီးပြားေရးေခတ္မွာ ယွဥ္ျပိဳင္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားထားကတ္ပါပ်ာယ္လဲ။ စနစ္မေကာင္းစြာကေတာ့ ေအမွာ အက်ယ္ခ်ဲ႕ျပီးေကေတာ့ ေျပာဖို႕မလုိထင္ေရ။ ထိုတစ္ရက္နိန္႕ကပဲ ကိစၥတစ္ခုနန္႕ ကားထက္မွာ ေရွ႕ေနမတစ္ေယာက္နန္႕ စကားလက္ဆံုက်မိပါေရ။ ယင္းသူက အေမရိကန္သူျဖစ္လုိ႕ ဗမာျပည္အေႀကာင္းကို သိခ်င္လို႕ မိန္းခြန္းတိ တရစပ္မိန္းေရ။ ေျပာယင္းနန္႕ အစိုးရ၏ ေထာက္လွမ္းေရးကြန္ယက္အေႀကာင္းဘက္ကို ေရာက္လားေရ။ ေယခါ သူက မင္းရို႕မွာ ေအေလာက္ ႀကီးေရ ေထာက္လွမ္းေရးကြန္ယက္ဟိလို႕ ဖဲ့ခ်ာအမ်ားႀကီးကုန္ဖို႕နင္းရာလို႕ ေကာက္ခ်က္ခ်ေရ။ အကြ်န္ကလည္း ေျပာလုိက္ေတ။ ယင္းဖဲ့ခ်ာတိကိုရာ ျပည္သူတိပိန္ညာေရး၊ က်န္းမာေရးစေရ က႑တိမွာရာ သံုးလုိက္ေက ဇာေလာက္ အက်ိဳးဟိဖို႕လဲလို႕။
ပညာေရးစနစ္တစ္ခုလံုး ေျပာင္းသင့္စြာက လူတုိင္းသိကတ္ပါဖို႕။ စုိင္းစားဖို႕၊ နားလည္ဖို႕၊ အသံုးခ်တတ္ဖို႕ သင္ကတ္ရပါဖို႕။ အလြတ္က်က္သင္ႀကားမွဳစနစ္ (rote learning)၊ နံပါတ္တိြေက သိေရပံုေသနည္းမွာ အစားထိုးျပီးေက ေျဖယွင္းတတ္ေတ ပုစၧာေျဖယွင္းနည္း (Plug-in Problem Solving)စနစ္တိကို ပ်င္လားဖို႕ လိုပါေရ။ အကြ်န္ရုိ႕အေခ်ခါ စစ္ေတြမွာ ေက်ာင္းတက္ခေရခါ ဘာသာတစ္ခုမွာ ဟိေရ conceptsေခ်တိထဲက ပုစၧာတိကို ေက်ာင္းႀကီးမွာလည္းလုပ္၊ က်ဴရွင္မွာလည္းလုပ္၊ အိမ္မွာလည္းလုပ္၊ အစမ္းစာေမးပဲြတိမွာလည္းလုပ္၊ ယင္းပိုင္ အဖန္တလဲလဲလုပ္ေတခါ ႀကာေက၊ ဥပမာ စာေမးပဲြႀကီးက်ေက ယင္းပုစၧာ၏ အေျဖကိုေတာင္ မွတ္မိလားေရ အဆင့္ကို ေရာက္လားပါေရ။ ပါလာေရ ပုစၧာတိကလည္း မေျပာင္းမလဲယင္းအတုိင္းဆိုခါ စုိင္းစားစရာေတာင္မလို၊ မိန္းခြန္းတစ္ခုလံုးကိုေတာင္ ျပီးေအာင္ ဖတ္ဖို႕ မလုိမ်ိဳး ျဖစ္လာပါေရ။ ေယေက ေအဂုမွတ္မိလားဆိုေက ဇာမွန္းေတာင္မသိပါပ်ာယ္။
ယင္းစနစ္မွာ ႀကီးျပင္းလာေရ လူတစ္ေယာက္အေနနန္႕ ေအဘက္ျခမ္း(အေမရိက)မွာ ေက်ာင္းတက္လာေရခါ မနည္း ရုန္းရပါေရ။ ပုစၧာတိက အျမဲတမ္း လွည့္ထားေရ။ တသမတ္တည္း မဟိ။ ေျဖရေရ အခ်ိန္ကလည္း ေကာင္းနည္းေရ။ အကြ်န္ အင္ဂ်င္နီယာလုိင္စင္စာေမးပဲြ ေျဖခါတုန္းကဆိုေက ၈ နာရီစာေမးပဲြကို အပိုင္း ၂ ပိုင္းခဲြထားပါေရ။ ပထမပိုင္း ၄ နာရီမွာ မိန္းခြန္း ၁၂၀ ကို ေျဖရေရ။ တစ္ခုကို ၂ မိနစ္က်။ ဘာသာရပ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ ပါေရ။ အားလံုးက unseen ပုစၧာတိ။ ဒုတိယပိုင္းက်ခါ တစ္ခုကို ၄ မိနစ္က်ရေရ။ ေယေကေလ့ ပုစၧာတိကို တပ်င္းလွည့္ထားပါေရ။
ဆရာမတိကို နိန္ရာခ်စြာကိုေလ့ ႀကည့္လုိက္။ လြတ္ေတနိန္ရာကို ခ်ပီးေရ။ ဇာဘာသာနန္႕ ျပီးလာ ျပီးလာ၊ ဂရုမစုိက္။ ၀ိဇာနန္႕ ျပီးလာေရ ဆရာမကိုလည္း လြတ္ေက သိပၸံ၊ သခ်ၤာ ျပခုိင္းေရ။ ဆရာမတိ ႀကိဳးစားျပစြာကေတာ့ ယံုမွားသံသယမဟိပါ။ တပည့္တိအေပၚမွာ ေစတနာထားစြာက အေမရိကားက ဆရာတိနန္႕ တျခားစီ။ ေယေကေလ့ ျဖစ္သင့္စြာက ဆရာ၊ဆရာမတိ အားေကာင္းေရ၊ ကြ်မ္းက်င္ေရ ဘာသာရပ္တိကိုရာ ခ်ပီးသင့္ပါေရ။ ျပခုိင္းသင့္ပါေရ။ အေခ်တိ၏အနာဂတ္က ယင္းဆရာတိ၊ ဆရာမတိ၏ လက္ထဲမွာပါ။ တုိင္းျပည္၏ အနာဂတ္ကလည္း ယင္းဆရာ၊ဆရာမတိအေပၚမွာ အမ်ားႀကီး မူတည္ပါေရ။
ေအဂုဆုိေက တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ အယင္ကသံုးနိန္ေရ အလြတ္က်က္သင္ႀကားမွဳ စနစ္တိကို ေလွ်ာ့လာပါပ်ာယ္။ ႏုိင္ငံတကာနန္႕ ျပိဳင္ဆုိင္ေရခါ လူမ်ားစြာကိုပဲ အျမဲတမ္းအတုခုိးမနိန္ပဲ မိမိကုိယ္တုိင္ တြီထြင္ဆန္းသစ္မွဳတိ လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားလာနိန္ကတ္ပ်ာယ္ ျဖစ္ပါေရ။ ယင္းပုိင္ပ်ာယ္ အကြ်န္ရုိ႕ျပည္မွာလည္း ေျပာင္းသင့္စြာကို ေျပာင္း၊ ေတာ္ေရ အေခ်တိကို ကဗာ့နာမယ္ႀကီး ေက်ာင္းတိကို ပညာသင္ပို႕ကတ္ရဖုိ႕မဟုတ္ပါလာ။ ဆရာမတိကိုလည္း ႏိုင္ငံျခားကို ေအဂုထက္မက ပိန္ညာသင္ အမ်ားႀကီး ပို႕ကတ္ရဖို႕။ အနီးအနား မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွားရို႕ေတာင္ တစ္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ တပ်င္းပို႕နိန္ကတ္ပါပ်ာယ္။ အင္ဒိုနီးရွားဆိုေက ကဗာ့ကြန္ပ်ဳတာနန္႕ ဆက္သြယ္မွဳနည္းပိန္ညာအသံုးျပဳဆံုး ႏုိင္ငံတိစာရင္းမွာ အယင္ႏွစ္ထက္ ၁၄ နိန္ရာ ေက်ာ္ျပီးေက အဆင့္ ၅၄ ကို ေရာက္ဟိလားပါပ်ာယ္။ ဘရာဇီးနန္႕ ရရွားႏုိင္ငံရုိ႕ထက္ အဆင့္ေက်ာ္လားျခင္း ျဖစ္ပါေရ။ ယင္းခ်င့္က အစိုးရ၏ သတင္းနန္႕ဆက္သြယ္မွဳနည္းပိန္ညာ က႑တိမွာ ေငြေႀကးအေျမာက္အျမား ျမဳပ္ႏွံမွဳနန္႕ ပိန္ညာေရး အဆင့္အတန္း ျမင့္မားလာမွဳရုိ႕ေႀကာင့္
ျဖစ္ေတလုိ႕ နယူးေယာ့ခ္တုိင္းမ္ သတင္းစာႀကီးက ရြီးသားလားပါေရ။
ျပည္ထဲကလူတိက စနစ္ပ်က္မွာနိန္ကတ္ရလုိ႕ဆိုေက ျပည္ပေရာက္နိန္ေရ လူတိကဘာ၀ါ။ ဇာေလာက္ သခ်ၤာ၊သိပၸံ ၊ အဖတ္စြမ္းရည္ေရ ဇာေလာက္ အေရးပါလဲဆိုစြာကို သိထားကတ္ပါပ်ာယ္လဲ။ ႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၊ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး တုိးတက္ဖို႕အတြက္ အမိအဖထက္ သားသမီးက ပိုေတာ္နိန္ဖုိ႕ လုိပါေရ။ ယင္းပိုင္ပ်ာယ္ ကိုယ့္မွာ မြီးလာေရ သားသမီးတိကလည္း ကုိယ့္ထက္ ေတာ္နိန္ဖို႕ လိုပါေရ။ ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ၊ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးကို မိသားစုေပါင္းမ်ားစြာနန္႕ ဖဲြ႕စည္းထားျခင္းျဖစ္ပါေရ။ ယင္းမိသားစုတုိးတက္ေအာင္ ဇာလုပ္ထားကတ္ပါပ်ာယ္လဲ။ အင္တာနတ္ကို ငါရို႕က အက်ိဳးဟိဟိ အသံုးခ်နိန္ေရ ဆိုျပီးေက တစ္ခုေလ့ မေလ့လာ မလုိက္စားပဲနန္႕ ဗမာကား ထုိင္ႀကည့္နိန္လုိ႕ေတာ့ မရပါ။ လူတိက ကဗာတစ္ခုလံုးနန္႕ ယွဥ္ျပီးေက ျပိဳင္နိန္ကတ္ေတ အခ်ိန္မွာ ပိန္းေတာထဲမွာ ဓားအကျပနိန္လို႕ေတာ့ မရပါ။
အကြ်န္ရို႕မွာ မျပည့္စံုမွဳတိ ဟိပါေရ။ အကြ်န္႕မွာဆုိေကလည္း တပံုႀကီးပါ။ ေအမွာ ခ်ရြီးလုိ႕ေတာင္ ကုန္ဖုိ႕မဟုတ္။ ေယေက မသိေက သင္ကတ္ရဖို႕ပါ မနားေယ။ လူေတာ္ပညာသွ်င္တိနန္႕ ေပါင္းရဖုိ႕၊ သင္ယူရဖို႕မဟုတ္ပါလားေယ။ ကိုယ့္ထက္သိေရ ဆရာတိပါးမွာ တပည့္ခံရစြာေရ သိမ္ငယ္စရာမဟုတ္ပါ။ ကုိယ္ရခ်င္စြာ ကိုယ္သိခ်င္စြာကို ျဖစ္ေအာင္ ယူတတ္ျခင္းကသာလွ်င္ ဂုဏ္ျဒပ္တစ္ပါးပါ။ ဆရာဆိုစြာမွာလည္း အသားအေရာင္၊ လူမ်ိဳး၊ နယ္နိမိတ္ ကဲြျခင္းမ်ိဳး မဟိပါ။ ကုိယ္မသိစြာကို သူသိေရ ဆိုေက ဇာအသားအေရာင္၊ ဇာလူမ်ိဳးပဲျဖစ္ျဖစ္ ခ်ဥ္းကပ္နည္းနာ ယူတတ္ကတ္ရဖုိ႕မဟုတ္ပါလာ။
အေမရိကပိုင္ ႏိုင္ငံကေတာ့ သူရို႕ထိပ္တန္းမွာ အျမဲတမ္းဟိနိန္ဖို႕ သံုးသပ္ေ၀ဖန္၊ ျပဳျပင္စီမံနိန္ကတ္ပါေရ။ အနာဂတ္ခုိင္မာေတာင့္တင္းေရးအတြက္ အေရးပါေရ လူ႕အရင္းအျမစ္၊ ပိန္ညာေရး စနစ္တိကို ေအထက္ေကာင္းေအာင္ လုပ္နိန္ကတ္ပါပ်ာယ္။ အတိတ္ရခုိင္ျပည္၊ ရခုိင္သမိုင္းကို ေျပာတုိင္း အကြ်န္ရို႕ ဂုဏ္ယူကတ္ရေရပိုင္ အနာဂတ္မွာ ဂုဏ္ယူႏိုင္ေအာင္လည္း ႀကိဳးစားကတ္ရဖို႕မဟုတ္ပါလာ။ ရီလမ္းေႀကာင္းဆိုစြာ ပိတ္ထားလို႕ မရပါ။ ရီဆိုစြာ ေအဘက္က ပိတ္ထားေက ေနာက္တစ္ဘက္က လမ္းေႀကာင္းလႊဲျပီးေက စီးတတ္ပါေရ။ အကြ်န္ရို႕လည္း ပစၥဳပၸန္နန္႕ အနာဂတ္ ခုိင္မာေတာက္ေျပာင္လာဖို႕ အတြက္ လမ္းသစ္ထြင္လုိ႕ ရည္မွန္းရာကိုရာ စီးႏုိင္ကတ္ဖို႕ဆိုေက.....
Reference
1. Institute of International Education, International Student Enrollments Rose Modestly in 2009/10, Led by Strong Increase in Students from China, http://www.iie.org/en/Who-We-Are/News-and-Events/Press-Center/Press-Releases/2010/2010-11-15-Open-Doors-International-Students-In-The-US, accessed on April 16, 2011.
2. The Christian Science Monitor, Obama directs $250 million for science and math education, http://www.csmonitor.com/USA/Education/2010/0106/Obama-directs-250-million-for-science-and-math-education, accessed on April 16, 2011.
3. The New York Times, U.S Lagging in Using Technology, Study Shows, http://www.nytimes.com/2011/04/13/technology/13compute.html?_r=1&ref=science, accessed on April 16, 2011.
4. Bloomberg, U.S Teens Lag as China Soars on International Test, http://www.bloomberg.com/news/2010-12-07/teens-in-u-s-rank-25th-on-math-test-trail-in-science-reading.html, accessed on April 16, 2011.
Read more...
ေယေကေလ့ အဂုတေလာမွာ အေမရိကဟိ အေခ်သငယ္တိ၏ သခ်ၤာနန္႕ သိပၸံအရည္အေသြးေရ ကဗာ့ထိပ္မွာ မဟိပ်ာယ္ျဖစ္ေႀကာင္း၊ အေမရိက၏ အနာဂတ္အတြက္ စုိးရိမ္ရေႀကာင္းဆိုျပီးေက ဖြင့္ဆိုခ်က္တိကို ႀကားနိန္ရပါေရ။ ကဗာ့ထိပ္သီးႏိုင္ငံ ၃၄ ႏိုင္ငံပါ၀င္ေရ ပဲရစ္အေျခစုိက္ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးနန္႕ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးအဖဲြ႕ (Organization for Economic Cooperation & Development, OECD)
က ေက်ာင္းသား၊ေက်ာင္းသူတိ၏ အရည္အေသြးကို ေလ့လာထားေရ အစီရင္ခံစာတစ္ေစာင္ကို ထုတ္၀ီခပါေရ။
ယင္းအစီရင္ခံစာအရ OECDေရ ႏုိင္ငံေပါင္း ၆၅ႏိုင္ငံက ေက်ာင္းသား/သူေပါင္း ၄သိန္း၇ေသာင္းကို စာေမးပဲြေျဖစီခပါေရ။ ၁၅ႏွစ္သား အေမရိကန္ ေက်ာင္းသား/သူေခ်တိ၏ အမွတ္စာရင္းကို OECDအဖဲြ႕၀င္ ၃၄ ႏိုင္ငံတိ၏ အမွတ္နန္႕ယွဥ္ႀကည့္လုိက္ေတခါ သခ်ၤာဘာသာရပ္မွာ အဆင့္ ၂၅၊ သိပံၸ နန္႕စာဖတ္စြမ္းရည္မွာ အလယ္အလတ္အဆင့္ရာ က်ေရလုိ႕ ဆိုထားပါေရ။
တရုတ္ႏုိင္ငံ ရွန္ဟုိင္းေဒသက အေခ်တိကေတာ့ ဘာသာတုိင္းမွာ ထိပ္ဆံုးက ဗိုလ္ဆဲြလားခပါေရ။ ယင္းပိုင္ပ်ာယ္ တျခား ဖင္လန္၊ ေတာင္ကိုးရီးယား၊ စင္ကာပူ၊ ေဟာင္ေကာင္ရို႕ကလည္း အေမရိကန္ေက်ာင္းသားတိထက္ ေကာင္းေရ အမွတ္တိကို ရလားစြာကို တြိရပါေရ။
သခ်ၤာဘာသာအတြက္ အမွတ္ ၁၀၀၀ ပီးစြာမွာ အေမရိကန္ေက်ာင္းသား/သူတိက ၄၈၇မွတ္၊ ရွန္ဟုိင္းေက်ာင္းသား/သူတိက ၆၀၀၊ စင္ကာပူက ၅၆၂၊ ေတာင္ကိုရီးယားနန္႕ ေဟာင္ေကာင္းက ၅၅၅၊ ဖင္လန္က ၅၄၁ မွတ္ စသည္ျဖင့္ ပ်မ္းမွ်အသီးသီးရကတ္ပါေရ။
သိပၸံ ဘာသာရပ္မွာ အေမရိကန္ေက်ာင္းသား/သူတိက ပ်မ္းမွ်အမွတ္ ၅၀၂ နန္႕ OECD ၃၄ ႏိုင္ငံတိထဲမွာ အဆင့္ ၁၇ ရာ က်ျပီးေက အဖတ္စြမ္းရည္စစ္ပဲြမွာလည္း အေမရိက က ပ်မ္းမွ်အမွတ္ ၅၀၀ နန္႕ အဆင့္ ၁၄ရာ က်ပါေရ။
ယင္းOECD၏အစီရင္ခံစာေရ ႏုိင္ငံတကာ၏ ထူးခြ်န္မွဳတိ၊ လက္ဟိနန္႕ အနာဂတ္ကို ေဖာ္ညႊန္းစြာတိမွာ အမ်ားေလးစားေရ သံုးသပ္စာတစ္ေစာင္ျဖစ္ပါေရ။ ယင္းအစီရင္ခံစာေရ ကဗာ့စီးပြားေရး (Global Economy)ေခတ္မွာ ဇာေလာက္ျပိဳင္ဆုိင္ဖို႕ အဆင္သင့္ျဖစ္ပ်ာယ္လဲ ဆိုစြာကိုလည္း ရည္ညႊန္းပါေရ။ တယ္လီဖုန္းအင္တာဗ်ဴးတစ္ခုမွာ အေမရိကန္ပိန္ညာေရး ၀န္ႀကီး အင္းဒင္ကန္က "ကဗာ့စီးပြားေရးေခတ္မွာ ယွဥ္ျပိဳင္ႏိုင္ဖို႕ အေမရိကန္ေက်ာင္းသား/သူတိ ပိုေတာ္ေအာင္ ႀကိဳးစားကတ္ရဖို႕သိ"လုိ႕ ၀န္ခံစကား ဆိုလားပါေရ။
သခ်ၤာနန္႕ သိပံၸဘာသာျပဆရာ ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ဂုဏ္ျပဳေရ အခမ္းအနားမွာ သမၼတ အိုဘားမားက "က်ေနာ္ရို႕၏အနာဂတ္က မေရမရာျဖစ္နိန္ပါေရ။ အဂုကနိန္ လူမ်ားထက္ေတာ္နိန္မွ အနာဂတ္မွာလည္း လူမ်ားထက္ ေတာ္ႏိုင္ဖို႕ျဖစ္တယ္"လို႕ ဆိုခပါေရ။ ေက်ာင္းသားမ်ား၏ သခ်ၤာနန္႕သိပၸံ အရည္အေသြး တိုးတက္လာဖို႕အတြက္ ေဒၚလာသန္း ၂၅၀ကို လ်ာထားျပီးေက သခ်ၤာ၊ သိပၸံ ၊ နည္းပညာ၊ အင္ဂ်င္နီယာသင္ ဆရာ၊ဆရာမဦးေရ တိုးခ်ဲ႕ေရး၊ ယင္းဆရာ၊ဆရာမတိ၏ အရည္အခ်င္းပိုေကာင္းေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္နိန္ပါေရ။
အကြ်န္ရို႕မွာဘာ၀ါ ဇာေလာက္ ကဗာ့စီးပြားေရးေခတ္မွာ ယွဥ္ျပိဳင္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားထားကတ္ပါပ်ာယ္လဲ။ စနစ္မေကာင္းစြာကေတာ့ ေအမွာ အက်ယ္ခ်ဲ႕ျပီးေကေတာ့ ေျပာဖို႕မလုိထင္ေရ။ ထိုတစ္ရက္နိန္႕ကပဲ ကိစၥတစ္ခုနန္႕ ကားထက္မွာ ေရွ႕ေနမတစ္ေယာက္နန္႕ စကားလက္ဆံုက်မိပါေရ။ ယင္းသူက အေမရိကန္သူျဖစ္လုိ႕ ဗမာျပည္အေႀကာင္းကို သိခ်င္လို႕ မိန္းခြန္းတိ တရစပ္မိန္းေရ။ ေျပာယင္းနန္႕ အစိုးရ၏ ေထာက္လွမ္းေရးကြန္ယက္အေႀကာင္းဘက္ကို ေရာက္လားေရ။ ေယခါ သူက မင္းရို႕မွာ ေအေလာက္ ႀကီးေရ ေထာက္လွမ္းေရးကြန္ယက္ဟိလို႕ ဖဲ့ခ်ာအမ်ားႀကီးကုန္ဖို႕နင္းရာလို႕ ေကာက္ခ်က္ခ်ေရ။ အကြ်န္ကလည္း ေျပာလုိက္ေတ။ ယင္းဖဲ့ခ်ာတိကိုရာ ျပည္သူတိပိန္ညာေရး၊ က်န္းမာေရးစေရ က႑တိမွာရာ သံုးလုိက္ေက ဇာေလာက္ အက်ိဳးဟိဖို႕လဲလို႕။
ပညာေရးစနစ္တစ္ခုလံုး ေျပာင္းသင့္စြာက လူတုိင္းသိကတ္ပါဖို႕။ စုိင္းစားဖို႕၊ နားလည္ဖို႕၊ အသံုးခ်တတ္ဖို႕ သင္ကတ္ရပါဖို႕။ အလြတ္က်က္သင္ႀကားမွဳစနစ္ (rote learning)၊ နံပါတ္တိြေက သိေရပံုေသနည္းမွာ အစားထိုးျပီးေက ေျဖယွင္းတတ္ေတ ပုစၧာေျဖယွင္းနည္း (Plug-in Problem Solving)စနစ္တိကို ပ်င္လားဖို႕ လိုပါေရ။ အကြ်န္ရုိ႕အေခ်ခါ စစ္ေတြမွာ ေက်ာင္းတက္ခေရခါ ဘာသာတစ္ခုမွာ ဟိေရ conceptsေခ်တိထဲက ပုစၧာတိကို ေက်ာင္းႀကီးမွာလည္းလုပ္၊ က်ဴရွင္မွာလည္းလုပ္၊ အိမ္မွာလည္းလုပ္၊ အစမ္းစာေမးပဲြတိမွာလည္းလုပ္၊ ယင္းပိုင္ အဖန္တလဲလဲလုပ္ေတခါ ႀကာေက၊ ဥပမာ စာေမးပဲြႀကီးက်ေက ယင္းပုစၧာ၏ အေျဖကိုေတာင္ မွတ္မိလားေရ အဆင့္ကို ေရာက္လားပါေရ။ ပါလာေရ ပုစၧာတိကလည္း မေျပာင္းမလဲယင္းအတုိင္းဆိုခါ စုိင္းစားစရာေတာင္မလို၊ မိန္းခြန္းတစ္ခုလံုးကိုေတာင္ ျပီးေအာင္ ဖတ္ဖို႕ မလုိမ်ိဳး ျဖစ္လာပါေရ။ ေယေက ေအဂုမွတ္မိလားဆိုေက ဇာမွန္းေတာင္မသိပါပ်ာယ္။
ယင္းစနစ္မွာ ႀကီးျပင္းလာေရ လူတစ္ေယာက္အေနနန္႕ ေအဘက္ျခမ္း(အေမရိက)မွာ ေက်ာင္းတက္လာေရခါ မနည္း ရုန္းရပါေရ။ ပုစၧာတိက အျမဲတမ္း လွည့္ထားေရ။ တသမတ္တည္း မဟိ။ ေျဖရေရ အခ်ိန္ကလည္း ေကာင္းနည္းေရ။ အကြ်န္ အင္ဂ်င္နီယာလုိင္စင္စာေမးပဲြ ေျဖခါတုန္းကဆိုေက ၈ နာရီစာေမးပဲြကို အပိုင္း ၂ ပိုင္းခဲြထားပါေရ။ ပထမပိုင္း ၄ နာရီမွာ မိန္းခြန္း ၁၂၀ ကို ေျဖရေရ။ တစ္ခုကို ၂ မိနစ္က်။ ဘာသာရပ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ ပါေရ။ အားလံုးက unseen ပုစၧာတိ။ ဒုတိယပိုင္းက်ခါ တစ္ခုကို ၄ မိနစ္က်ရေရ။ ေယေကေလ့ ပုစၧာတိကို တပ်င္းလွည့္ထားပါေရ။
ဆရာမတိကို နိန္ရာခ်စြာကိုေလ့ ႀကည့္လုိက္။ လြတ္ေတနိန္ရာကို ခ်ပီးေရ။ ဇာဘာသာနန္႕ ျပီးလာ ျပီးလာ၊ ဂရုမစုိက္။ ၀ိဇာနန္႕ ျပီးလာေရ ဆရာမကိုလည္း လြတ္ေက သိပၸံ၊ သခ်ၤာ ျပခုိင္းေရ။ ဆရာမတိ ႀကိဳးစားျပစြာကေတာ့ ယံုမွားသံသယမဟိပါ။ တပည့္တိအေပၚမွာ ေစတနာထားစြာက အေမရိကားက ဆရာတိနန္႕ တျခားစီ။ ေယေကေလ့ ျဖစ္သင့္စြာက ဆရာ၊ဆရာမတိ အားေကာင္းေရ၊ ကြ်မ္းက်င္ေရ ဘာသာရပ္တိကိုရာ ခ်ပီးသင့္ပါေရ။ ျပခုိင္းသင့္ပါေရ။ အေခ်တိ၏အနာဂတ္က ယင္းဆရာတိ၊ ဆရာမတိ၏ လက္ထဲမွာပါ။ တုိင္းျပည္၏ အနာဂတ္ကလည္း ယင္းဆရာ၊ဆရာမတိအေပၚမွာ အမ်ားႀကီး မူတည္ပါေရ။
ေအဂုဆုိေက တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ အယင္ကသံုးနိန္ေရ အလြတ္က်က္သင္ႀကားမွဳ စနစ္တိကို ေလွ်ာ့လာပါပ်ာယ္။ ႏုိင္ငံတကာနန္႕ ျပိဳင္ဆုိင္ေရခါ လူမ်ားစြာကိုပဲ အျမဲတမ္းအတုခုိးမနိန္ပဲ မိမိကုိယ္တုိင္ တြီထြင္ဆန္းသစ္မွဳတိ လုပ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားလာနိန္ကတ္ပ်ာယ္ ျဖစ္ပါေရ။ ယင္းပုိင္ပ်ာယ္ အကြ်န္ရုိ႕ျပည္မွာလည္း ေျပာင္းသင့္စြာကို ေျပာင္း၊ ေတာ္ေရ အေခ်တိကို ကဗာ့နာမယ္ႀကီး ေက်ာင္းတိကို ပညာသင္ပို႕ကတ္ရဖုိ႕မဟုတ္ပါလာ။ ဆရာမတိကိုလည္း ႏိုင္ငံျခားကို ေအဂုထက္မက ပိန္ညာသင္ အမ်ားႀကီး ပို႕ကတ္ရဖို႕။ အနီးအနား မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွားရို႕ေတာင္ တစ္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ တပ်င္းပို႕နိန္ကတ္ပါပ်ာယ္။ အင္ဒိုနီးရွားဆိုေက ကဗာ့ကြန္ပ်ဳတာနန္႕ ဆက္သြယ္မွဳနည္းပိန္ညာအသံုးျပဳဆံုး ႏုိင္ငံတိစာရင္းမွာ အယင္ႏွစ္ထက္ ၁၄ နိန္ရာ ေက်ာ္ျပီးေက အဆင့္ ၅၄ ကို ေရာက္ဟိလားပါပ်ာယ္။ ဘရာဇီးနန္႕ ရရွားႏုိင္ငံရုိ႕ထက္ အဆင့္ေက်ာ္လားျခင္း ျဖစ္ပါေရ။ ယင္းခ်င့္က အစိုးရ၏ သတင္းနန္႕ဆက္သြယ္မွဳနည္းပိန္ညာ က႑တိမွာ ေငြေႀကးအေျမာက္အျမား ျမဳပ္ႏွံမွဳနန္႕ ပိန္ညာေရး အဆင့္အတန္း ျမင့္မားလာမွဳရုိ႕ေႀကာင့္
ျဖစ္ေတလုိ႕ နယူးေယာ့ခ္တုိင္းမ္ သတင္းစာႀကီးက ရြီးသားလားပါေရ။
ျပည္ထဲကလူတိက စနစ္ပ်က္မွာနိန္ကတ္ရလုိ႕ဆိုေက ျပည္ပေရာက္နိန္ေရ လူတိကဘာ၀ါ။ ဇာေလာက္ သခ်ၤာ၊သိပၸံ ၊ အဖတ္စြမ္းရည္ေရ ဇာေလာက္ အေရးပါလဲဆိုစြာကို သိထားကတ္ပါပ်ာယ္လဲ။ ႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၊ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး တုိးတက္ဖို႕အတြက္ အမိအဖထက္ သားသမီးက ပိုေတာ္နိန္ဖုိ႕ လုိပါေရ။ ယင္းပိုင္ပ်ာယ္ ကိုယ့္မွာ မြီးလာေရ သားသမီးတိကလည္း ကုိယ့္ထက္ ေတာ္နိန္ဖို႕ လိုပါေရ။ ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ၊ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးကို မိသားစုေပါင္းမ်ားစြာနန္႕ ဖဲြ႕စည္းထားျခင္းျဖစ္ပါေရ။ ယင္းမိသားစုတုိးတက္ေအာင္ ဇာလုပ္ထားကတ္ပါပ်ာယ္လဲ။ အင္တာနတ္ကို ငါရို႕က အက်ိဳးဟိဟိ အသံုးခ်နိန္ေရ ဆိုျပီးေက တစ္ခုေလ့ မေလ့လာ မလုိက္စားပဲနန္႕ ဗမာကား ထုိင္ႀကည့္နိန္လုိ႕ေတာ့ မရပါ။ လူတိက ကဗာတစ္ခုလံုးနန္႕ ယွဥ္ျပီးေက ျပိဳင္နိန္ကတ္ေတ အခ်ိန္မွာ ပိန္းေတာထဲမွာ ဓားအကျပနိန္လို႕ေတာ့ မရပါ။
အကြ်န္ရို႕မွာ မျပည့္စံုမွဳတိ ဟိပါေရ။ အကြ်န္႕မွာဆုိေကလည္း တပံုႀကီးပါ။ ေအမွာ ခ်ရြီးလုိ႕ေတာင္ ကုန္ဖုိ႕မဟုတ္။ ေယေက မသိေက သင္ကတ္ရဖို႕ပါ မနားေယ။ လူေတာ္ပညာသွ်င္တိနန္႕ ေပါင္းရဖုိ႕၊ သင္ယူရဖို႕မဟုတ္ပါလားေယ။ ကိုယ့္ထက္သိေရ ဆရာတိပါးမွာ တပည့္ခံရစြာေရ သိမ္ငယ္စရာမဟုတ္ပါ။ ကုိယ္ရခ်င္စြာ ကိုယ္သိခ်င္စြာကို ျဖစ္ေအာင္ ယူတတ္ျခင္းကသာလွ်င္ ဂုဏ္ျဒပ္တစ္ပါးပါ။ ဆရာဆိုစြာမွာလည္း အသားအေရာင္၊ လူမ်ိဳး၊ နယ္နိမိတ္ ကဲြျခင္းမ်ိဳး မဟိပါ။ ကုိယ္မသိစြာကို သူသိေရ ဆိုေက ဇာအသားအေရာင္၊ ဇာလူမ်ိဳးပဲျဖစ္ျဖစ္ ခ်ဥ္းကပ္နည္းနာ ယူတတ္ကတ္ရဖုိ႕မဟုတ္ပါလာ။
အေမရိကပိုင္ ႏိုင္ငံကေတာ့ သူရို႕ထိပ္တန္းမွာ အျမဲတမ္းဟိနိန္ဖို႕ သံုးသပ္ေ၀ဖန္၊ ျပဳျပင္စီမံနိန္ကတ္ပါေရ။ အနာဂတ္ခုိင္မာေတာင့္တင္းေရးအတြက္ အေရးပါေရ လူ႕အရင္းအျမစ္၊ ပိန္ညာေရး စနစ္တိကို ေအထက္ေကာင္းေအာင္ လုပ္နိန္ကတ္ပါပ်ာယ္။ အတိတ္ရခုိင္ျပည္၊ ရခုိင္သမိုင္းကို ေျပာတုိင္း အကြ်န္ရို႕ ဂုဏ္ယူကတ္ရေရပိုင္ အနာဂတ္မွာ ဂုဏ္ယူႏိုင္ေအာင္လည္း ႀကိဳးစားကတ္ရဖို႕မဟုတ္ပါလာ။ ရီလမ္းေႀကာင္းဆိုစြာ ပိတ္ထားလို႕ မရပါ။ ရီဆိုစြာ ေအဘက္က ပိတ္ထားေက ေနာက္တစ္ဘက္က လမ္းေႀကာင္းလႊဲျပီးေက စီးတတ္ပါေရ။ အကြ်န္ရို႕လည္း ပစၥဳပၸန္နန္႕ အနာဂတ္ ခုိင္မာေတာက္ေျပာင္လာဖို႕ အတြက္ လမ္းသစ္ထြင္လုိ႕ ရည္မွန္းရာကိုရာ စီးႏုိင္ကတ္ဖို႕ဆိုေက.....
Reference
1. Institute of International Education, International Student Enrollments Rose Modestly in 2009/10, Led by Strong Increase in Students from China, http://www.iie.org/en/Who-We-Are/News-and-Events/Press-Center/Press-Releases/2010/2010-11-15-Open-Doors-International-Students-In-The-US, accessed on April 16, 2011.
2. The Christian Science Monitor, Obama directs $250 million for science and math education, http://www.csmonitor.com/USA/Education/2010/0106/Obama-directs-250-million-for-science-and-math-education, accessed on April 16, 2011.
3. The New York Times, U.S Lagging in Using Technology, Study Shows, http://www.nytimes.com/2011/04/13/technology/13compute.html?_r=1&ref=science, accessed on April 16, 2011.
4. Bloomberg, U.S Teens Lag as China Soars on International Test, http://www.bloomberg.com/news/2010-12-07/teens-in-u-s-rank-25th-on-math-test-trail-in-science-reading.html, accessed on April 16, 2011.
Saturday, February 19, 2011
ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ BHSOH ေက်ာင္း တည္ေထာင္သူ ဆရာၾကီး ဥၤီးခိုင္ဦးေမာင္
Source: http://www.maukkha.org/index.php?option=com_content&view=article&id=1373:-bhsoh-&catid=interview&Itemid=270
ေမး။ ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္မွာ `ဦးခိုင္ဦးေမာင္ ေက်ာင္း´လို႔ လူသိ မ်ားတဲ႔ BHSOH ေက်ာင္းကို ဘယ္ တုန္းက စတည္ေထာင္ ျဖစ္တာလဲ။ ဘယ္လို ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ေစ႔ေစာ္မႈ ေတြ ကေန ျဖစ္လာတာလဲ ဆရာၾကီး ခင္ဗ်ား။
က်ေနာ္႔ရဲ႕ ငယ္ငယ္တုန္းကတည္းက အဓိက၀ါသနာက ေက်ာင္းဆရာျဖစ္တယ္။ ဒါ႔ေၾကာင္႔ ျပည္တြင္းမွာ ၁၉၆၄ မွ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ထိ အလယ္တန္းျပ၊ အထက္တန္းျပနဲ႔ အထက္တန္း
ေက်ာင္းအုပ္ တာ၀န္ေတြ ကို အႏွစ္၂၀ နီးပါး ထမ္းေဆာင္ခဲ႔တယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ကို ထြက္လာေတာ႔ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ ပညာေရး ကြက္လပ္ ျဖည့္ေပးဖို႔ေတြ အမ်ားႀကီးေတြ႔လာရတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ ၀ါသနာနဲ႔ ေစတနာအရ ဒီေက်ာင္း BHSOH ကို ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ ဇြန္လမွာ လက္ရွိ ေက်ာင္းတည္ေနရာ ျဖစ္တဲ႔ မယ္ပ ေက်းရြာ၊ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕၊ တက္ခ္ခရိုင္၊ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ စတည္ေထာင္ခဲ႔ပါတယ္။
ေမး။ ဆရာႀကီးရဲ႕ တပည္႔ေက်ာင္းသားေတြဟာ ေတာ္လွန္ေရး မိသားစုေတြ ထဲကပဲလား၊ သူတို႔ရဲ႕ ေနာက္ခံ အေျခအေန၊ ေဒသ၊ လူမ်ိဳးေရး အေျခအေနေတြ ေျပာျပေပးပါခင္ဗ်ာ။ တပည္႔ေဟာင္း ရဲေဘာ္ေတြ အေၾကာင္းလည္း ေျပာပါဦး။
ေတာ္လွန္ေရးမိသားစုေတြထဲကေရာ၊ တျခားဆင္းရဲတဲ႔ အလႊာကလူမ်ိဳးစံု၊ ဘာသာစံုကေလးေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ေနာက္ခံအေျခအေနကို ေျပာရရင္ေတာ႔ စစ္အာဏာရွင္တို႔ရဲ႕ ရက္စက္ရမ္းကားမႈႏွင္႔ လူမဆန္မႈေတြေၾကာင္႔ တိုင္းရင္း သား ေဒသေတြမွာ မိမဲ႔ဖမဲ႔နဲ႔ ခိုကိုးရာမဲ႔တဲ႔ ကေလးအေရအတြက္ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ ပိုမို မ်ားျပားလာတယ္။ ဒီကေလးေတြ ကို ဒီအတိုင္း ဥေပကၡာျပဳထားလို႔ မရဘူးေလ။ ဒါေၾကာင္႔ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေကၽြးေမးြေစာင္႔ေရွာက္ ပညာသင္ေပးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီခိုကိုးရာမဲ႔ ကေလးေတြကေတာ႔ လူမ်ိဳးစံု ေဒသစံုကျဖစ္တယ္။ ဗမာ၊ ရခိုင္၊ ကရင္၊ ကခ်င္၊ ခ်င္း၊ မြန္၊ ပအို႔၊ လားဟူ၊ ရွမ္းစတဲ႔ လူမ်ဳိး ေနာက္ခံေပါင္းစံုကေန လာၾကတာပါ။ ကိုးကြယ္တဲ႔ ဘာသာကေတာ႔ ခရစ္ယန္၊ ဗုဒၶ ၊ အစၥလမ္ႏွင္႔ ဟိႏၵဴတို႔ျဖစ္တယ္။ ABSDF ေက်ာင္းသား တပ္မေတာ္က ေက်ာင္းသားေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုေတာ႔ မာနယ္ပေလာ၊ ေကာ္မူးရာ၊ ABSDF တပ္ရင္း ၂၀၉၊ ထိုင္းျမန္မာ နယ္စပ္ ေတာင္ပိုင္းနဲ႔ မြန္ျပည္သစ္ပါတီရဲ႕ ေနရာေတြမွာ အဂၤလိပ္စာ အဓိကထား သင္ေပးခဲ႔ဖူးပါတယ္။ အဲဒီ တပည္႔ ေက်ာင္းသားေတြထဲက အမွတ္အရဆံုးႏွင္႔ ေလးစားတန္ဖိုး အထားရဆံုးကေတာ႔ ရန္သူ႔ လက္ခ်က္နဲ႔ က်ဆံုးသြားခဲ႔ၾကတဲ႔ ေမာင္ေဇာ္ထြန္း (ေဆးတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား) နဲ႔ ေမာင္ျမင္႔ေအး (ဒု-ရင္းမွူးတပ္ရင္း ၂၀၉) တို႔ပါပဲ။
ေမး။ ရခုိင္လူမ်ိဳးျဖစ္တဲ႔ ဆရာႀကီးအေနနဲ႔ လူမ်ိဳးစံု တပည္႔ေတြ၊ ဆရာ ေတြနဲ႔ ဆက္ဆံရတာ အခက္အခဲရွိမရွိ။
ေမတၱာႏွင္႔ေစတနာေပၚ အေျခခံဆက္ဆံေတာ႔ ဘာမွ ႀကီးႀကီးမားမား အခက္အခဲမရွိပါဘူး၊ တခ်ိဳ႕ ဘာသာစကားက လြဲလို႔ေပါ႔ေလ။
ေမး။ ျပည္တြင္းမွာ ဆရာလုပ္ခဲ႔တဲ႔ အေတြ႕အႀကံဳ ေျပာပါဦး၊ သင္ၾကား ေရးမွအစ နယ္စပ္ေက်ာင္းေတြနဲ႔ ဘယ္လို ကြာျခားမႈ ရွိပါသလဲ။
ျပည္တြင္းမွာ ဆရာလုပ္ခဲ႔တဲ႔ အေတြ႔အႀကံဳကို ေျပာရရင္ေတာ႔ ေရႊေတာင္ ျမိဳ႕နယ္၊ တရုပ္ေမွာ္ အ.လ.က မွာ အလယ္တန္းျပ၊ ၀က္ထီးကန္ အထကနဲ႔ ကမာရြတ္ အထက(၂) တို႔မွာ အထက္တန္းျပ (အဲဒီ ေက်ာင္းမွာ စာသင္ႏွစ္ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္ မွ ၁၉၈၀ထိ)၊ အင္းစိန္ေထာင္မွာ ႏိုင္ငံေရးမႈး ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ေက်ာ္ေဇာရဲ႕ `ျပည္သူသို႔ ပန္ၾကားခ်က္´ စာတမ္းျဖန္႔ေ၀မႈနဲ႔ အင္းစိန္ေထာင္ထဲ ၄ ႏွစ္ေက်ာ္ ၅ ႏွစ္နီးပါး အထိမ္းသိမ္းခံရတယ္။ ေနာက္ ၁၉၈၀ က်ေတာ႔ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင္႔နဲ႔ လြတ္လာတယ္။ ရန္ကုန္ ေျမာက္ဥကၠလာပနဲ႔ မဂၤလာဒံုတို႔္မွာ က်ဴရွင္ျပခဲ႔တာ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္ထိပါပဲ။
၁၉၈၄ ခုႏွစ္တြင္ အထိမ္းသိမ္းခံ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား အမႈထမ္းမ်ားကို မူလတာ၀န္ ျပန္ခန္႔ထားေပးတယ္။ လွည္းကူးၿမိဳ႕နယ္ ၾကာအင္း အထက္တန္းေက်ာင္းမွာ အ-ထ-က ျပ အျဖစ္ ခန္႔ထားခံရတယ္။ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္မွာ ေက်ာင္းအုပ္ရာထူး တိုးျမွင္႔ခံရတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ အေရးအခင္း အၿပီးမွာ ေတာ္လွန္ေရး နယ္ေျမကို ေရာက္ရွိခဲ႔ပါတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ ရိုးရာ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ ဓေလ႔ထံုးစံအရ ခ်စ္ခင္ေလးစားၿပီး တတ္ႏိုင္သေလာက္ ၀ိုင္း၀န္းကူညီ ပံ႔ပိုးမွႈေတြ လုပ္ခဲ႔ပါတယ္။ အထူးသျဖင္႔ ေက်းလက္ေဒသေန ျပည္သူမ်ားၾကားမွာ ယဥ္ေက်းမွႈကို တန္ဖိုးထားၾကျပီး၊ ၿမိဳ႕ျပ လူအဖြဲ႔ အစည္းက်ေတာ႔ အားနည္းၾကတယ္။
နယ္စပ္ေဒသ ေက်ာင္းေတြမွာေတာ႔ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသား အမ်ားစုဟာ ဆရာသမားေတြရဲ႕ ေက်းဇူးတရားကို ေလးစားတန္ဘိုး ထားၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ အနည္းစုကေတာ႔ Migrant ေက်ာင္းေတြက ေစတနာအနစ္နာခံၿပီး သင္ေပးလိုက္လို႔ လစာေတြ၊ ရာထူးေတြ ရရွိသြားတဲ႔ အခါမွာေတာ႔ မိမိတို႔ကို ဘ၀နဲ႔ရင္းၿပီး ျပဳစုေပးလိုက္တဲ႔ ေက်ာင္းနဲ႔ ေက်းဇူးရွင္ ဆရာဆရာမေတြကို အထင္အျမင္ေသးၿပီး အေစခံလို၊ လက္ေအာက္ငယ္သားေတြလို ျပန္ဆက္ဆံ ခံရတာေတာ႔ အခံရ ခက္ဆံုးနဲ႔ ရင္အနာဆံုးပါပဲ။
ေမး။ ေရႊ႕ေျပာင္းပညာေရး ၀ါရင္႔ဆရာႀကီး ျဖစ္သူမို႔ ေက်ာင္းေတြကို ေထာက္ပ႔ံေနတဲ႔ အလွဴရွင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား (NGOs) နဲ႔ဆက္ဆံရတာ၊ သူတို႔ရဲ႕ ဆရာဆရာမေတြ ေက်ာင္းသားေတြကို ထားရွိတဲ႔ သေဘာထား၊ ျဖဴစင္မႈနဲ႔ တကယ္ ေစတနာ ရွိရဲ႕လား၊ ၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္မႈေတြ ရွိပါသလား၊ သူတို႔နဲ႔ ဆက္ရမယ္႔ ေရွ႕ခရီးကို ေျပာျပေစခ်င္ပါတယ္။
NGOs ေတြနဲ႔ ဆက္ဆံရတဲ႔ အပိုင္းမွာေတာ႔ လူအမ်ိဳးမ်ိဳး စိတ္အေထြေထြ ဆိုသလိုပါပဲ။ တကယ္ ေစတနာေမတၱာ အရင္းခံျပီး NGO ေတြမွာ ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္သူေတြ ရွိသလို ကိုယ္က်ိဳးစီးပြား တစ္ခုထဲေပၚမွာ အေျခခံၿပီး လွီးမယ္၊ ျဖတ္မယ္၊ အႏိုင္က်င္႔ ဗိုလ္က်မယ္ ငါတို႔လုပ္ေနတာကို အလွဴရွင္ေတြ မသိပါဘူး၊ မသိေအာင္လည္း အီးေမးလ္ လိပ္စာေတြကို ေဖ်ာက္ထားမယ္၊ ဒီငတံုးငအေတြ ဘာသိမွာလဲလို႔ ထင္တလံုးနဲ႔ လုပ္ၾကတယ္။ တကယ္လို႔ အာခံလာရင္လည္း ငါတို႔ Head office ကို လိမ္လည္လွည္႔ဖ်ားထားတဲ႔ Fate Reports ေတြနဲ႔ သူတို႔ မရပ္တည္ႏိုင္ေအာင္ လုပ္လုိက္မယ္၊ သူတို႔ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ငါတို႔ ေကာင္းစားရင္ ၿပီးၿပီ။
ဒါေတြဟာ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ ကာလအတြင္း Refugee နဲ႔ Migrant ေက်ာင္းဆရာ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ပကတိ အေျခအေနေတြ၊ ခံစားခ်က္ေတြကို ျမင္တဲ႔အတိုင္း ေျပာျပရတာပါ။ အဲဒီေတာ႔ က်ေနာ္ အခ်ဳပ္ေျပာခ်င္တာက အလွဴရွင္ Donors နဲ႔ supported baggers ( သူေတာင္းစားမဟုတ္၊ အခက္အခဲရွိလို႔ အမွန္တကယ္ ေတာင္းခံသူေတြ) တိုက္ရိုက္ ကူညီလွဴဒါန္းျခင္းကို NGO ေတြဆီကတဆင္႔ မဟုတ္ဘဲ၊ ေက်ာင္းေတြဆီ တိုက္ရိုက္လွဴဒါန္းျခင္းက ပိုျပီး အက်ိဳးသက္ ေရာက္မႈ ရွိႏိုင္တယ္ဆိုတာကို ႏိုင္ငံတကာ အလွဴရွင္မ်ားအေနနဲ႔ အေလးထားၾက ေစခ်င္ပါတယ္။
ေမး။ ေရႊ႕ေျပာင္းပညာေရးမွာ ပညာေရးမူ၀ါဒရယ္လို႔ မရွိဘဲ၊ တေက်ာင္းတစ္ဂါထာရယ္လို႔ ျဖစ္ေနပါတယ္။ သင္ရိုးညႊန္းတမ္း ကိစၥလည္း အခုထိ မတည္ၿငိမ္ေသးဘဲ ႀကိဳးစားေနရဆဲဆိုတာ အားလံုး အသိပါပဲ။ အဲဒီအေပၚ ဆရာႀကီးရဲ႕ အႀကံဳျပဳခ်က္နဲ႔ အျမင္ေတြ မွ်ပါဦး။ ေရႊ႕ေျပာင္းပညာေရး ေရွ႕အလားအလာနဲ႔ ဆရာႀကီး ျဖစ္ေစခ်င္တာက...။
သင္ရိုးညႊန္းတမ္းတစ္ခု ေရးဆြဲတယ္ဆိုတာ ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္တဲ႔ ပညာရွင္ေတြရယ္၊ လိုအပ္တဲ႔ ဘ႑ာေငြ အလံုအေလာက္ ရွိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ မိုင္းဂရမ္႔ ပညာေရးမွာ ဒီကြက္လပ္ေတြကို ျဖည္႔ဆည္းေပးႏိုင္တဲ႔ အေနအထားမရွိပါဘူး။ အဲဒီေတာ႔ စံခ်ိန္ စံညႊန္းမွီတဲ႔ ေရးဆြဲထားၿပီးသား သင္ရိုးညႊန္းတမ္းတစ္ခုကို မိုင္းဂရမ္႔ ပညာေရးအဖြဲ႕ေတြ ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးၾကၿပီး uniform curriculum တစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ ျပဌာန္းႏိုင္ရင္ေတာ႔ အသင္႔ ေတာ္ဆံုး ျဖစ္လိမ္႔မယ္လို႔ ထင္ျမင္ယူဆပါတယ္။
ေမး။ ပုဂၢိဳလ္ေရးေမးခြန္းေမးပါရေစ။ ဇာတိက ဘယ္ကလဲ။ ရခိုင္တစ္ေယာက္က ဘာေၾကာင္႔ ဒီလို လူမႈေရး ပညာေရး အမ်ားအက်ိဳးေတြ လုပ္ေနတာလဲ။ ကေန႔ ဆရာႀကီးလို အမ်ားအက်ိဳးေဆာင္တဲ႔ ရခိုင္လူမ်ိဳး ပုဂၢိဳလ္ေတြ ရွိရင္ ေျပာျပပါလား။ ေတာတြင္းမွာ ရွိစဥ္ အိႏၵိယတကၠသိုလ္ တစ္ခုမွာ ပါရဂူဘြဲ႔ (Ph.D.) သြားေရာက္ တက္ဖို႔ ရွိပါရက္နဲ႔ ဘာေၾကာင္႔ မတက္ျဖစ္ခဲ႔တာလဲ။
ဇာတိကေတာ႔ မင္းျပားၿမိဳ႕ ၊ ရခုိင္ျပည္နယ္ က ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၅၈ ခုႏွစ္မွာ တကၠသိုလ္၀င္တန္းေအာင္ၿပီး ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ကိုေရာက္ခဲ႔တယ္။ က်ေနာ္ဟာ ထူးခၽြန္ထက္ျမက္သူ တစ္ေယာက္ မဟုတ္ပါဘူး။ အမွန္တရားအတြက္ မိမိ ယံုၾကည္ရာကို အထူးသျဖင္႔ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးၿပီၤး ခိုကိုးရာမဲ႔ေနတဲ႔ အႏွိမ္ခံရသူ၊ ပစ္ပယ္ခံရသူေတြဘက္က ကူညီရပ္တည္ ေပးလိုတဲ႔ ဆႏၵဟာ က်ေနာ္႔ရဲ႕ ပင္ကိုယ္ဗီဇ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္မွသာ မဟုတ္၊ ဘယ္လူမ်ိဳးမွာမဆို စြန္႕လႊတ္ အနစ္နာခံလိုသူနဲ႔ မည္သူ ေသေသ ငေတမာရင္ ၿပီးေရာဆိုတဲ႔ အတၱလြန္ကဲသူေတြ ရွိတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါ ေလာက သဘာ၀တရားပါ။
ျပည္တြင္းနဲ႔ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာ လူမႈေရးလုပ္ေနၾကတဲ႔ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြ မည္သူမည္၀ါ ႏွင္႔ ဘယ္ႏွစ္ဦးရွိတယ္ ဆိုတာကိုေတာ႔ အတိအက်မသိလို႔ ေျပာဖို႔ ခက္ပါတယ္။ က်ေနာ္ တက္ခြင္႔ရတာ Ph.D. မဟုတ္ပါ။ D.Litt ပါ။ အဲဒီတံုးက က်ေနာ္ဟာ ေတာင္ပိုင္း ထိုင္းျမန္မာနယ္စပ္ ရြာပုန္းရြာေရွာင္ (IDPs)ေတြရွိတဲ႔ ေနရာကို ရခုိင္ေတာ္လွန္ေရး ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ႔ ဦးေအာင္စိန္သာ (ကြယ္လြန္) က အလည္အပတ္ သြားေရာက္ဖို႔ ေခၚလုိ႔ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္မွာ အဲဒီကို ေရာက္ရွိသြားတယ္။ အဲဒီမွာ ကေလးေတြ ၇၀ ေက်ာ္၈၀ ေလာက္ရွိတယ္။ လူမ်ိဳးလည္း စံုတယ္။ ဒီကေလးေတြဟာ လံုး၀ေက်ာင္းမေနၾကရဘူး၊ တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ အသက္ ၁၄-၁၅ ႏွစ္ေတြေတာင္ရွိၿပီ။ စာတစ္လံုးမွေတာင္ မေရးတတ္ရွာဘူး။
အဲဒီေတာ႔ အဲဒီမွာ ယာယီေက်ာင္းေလးတစ္ေဆာင္ ေဆာက္ၿပီးေတာ႔ စာသင္တယ္။ ရိကၡာနဲ႔ တျခားလိုအပ္တဲ႔ အကူအညီေတြကို က်ေနာ္နဲ႔ သိကၽြမ္းရင္းႏွီးဖူးခဲ႔ၾကတဲ႔ BBC က Sally နဲ႔ BRC က Pipper တို႔က ေထာက္ပ႔ံ ကူညီေပးတယ္။ ၄ႏွစ္ေလာက္ေတာ႔ မေျပးမလႊားရဘဲ တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္နဲ႔ သင္ရတယ္။ ကေလးေတြသာ မဟုတ္ဘူး၊ တခ်ိဳ႕ လူႀကီးပိုင္း ေတြကိုပါ သင္ေပးတယ္။ ဆရာကေတာ႔ က်ေနာ္ တစ္ေယာက္တည္းပါပဲ။ ေက်ာင္းသားေရာ ဆရာပါ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ တက္ညီလက္ညီႏွင္႔ ႀကိဳးစားၾကေတာ႔ ပညာေရး ေအာင္ျမင္လာတယ္။
အဲဒီမွာ စာသင္ေနရင္း ေတာ္လွန္ေရး ရဲေမတစ္ေယာက္ႏွင္႔ အိမ္ေထာင္က်တယ္။ နာမည္က မျမေၾကြလို႔ေခၚတယ္။ (ယေန႔ထက္တိုင္ ေရဆန္၊ ေလဆန္၊ ေလာကဓံ မုန္တိုင္းဒဏ္ကို ႀကံ႕ႀကံ႕ခံၿပီး လူမႈေရးလုပ္ငန္းကို) လက္တြဲ မျဖဳတ္စတမ္း ရုန္းကန္လႈပ္ရွားေနတဲ႔ အေဖာ္မြန္တစ္ေယာက္ပါ။ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းမွာ စစ္အာဏာရွင္တို႔ရဲ႕ လက္ပါးေစ ေၾကးစားတပ္ေတြက ေျမလွန္စနစ္က်င္႔သံုးၿပီး မ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈေတြ လုပ္လာေတာ႔ ေရွာင္ရင္း တိမ္းရင္းနဲ႔ပဲ ေျပးလႊား ပုန္းေရွာင္ေနရေတာ႔ ဘယ္လုိမွ စာသင္ဖို႔ ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ႔ဘူး။
အဲဒီေတာ႔ က်ေနာ္႔အေနနဲ႔ စဥ္းစားရေတာ႔တာေပါ႔ေနာ္။ ဒီကေလးတစ္သိုက္ကို စြန္႔ပစ္ထားခဲ႔ၿပီး မိမိရဲ႕ ဇနီးကိုလက္ဆြဲျပီး ပါရဂူဘြဲ႔အတြက္ ကိုယ္လြတ္ရုန္းသြားမွာလား။ ဒီလိုေအာက္တန္းက်ၿပီး လူသားမဆန္တဲ႔ အတၱစိတ္ဓာတ္လံုး၀မရွိ၊ ဘယ္လိုမွလဲ ဒီလိုမလုပ္ရက္ဘူး။ အဲဒါေၾကာင္႔ ဒီကေလးတစ္သိုက္ကို က်ေနာ္တို႔ ဇနီးေမာင္ႏွံဦးေဆာင္ၿပီး Open Society Institute (OSI) ရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ မဲေဆာက္ကို ေျပာင္းလာတယ္။ အနီးက မယ္ပေက်းရြာမွာ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ မွ ကေန႔တိုင္ေအာင္ ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ ေရာက္ရွိလာၾကတဲ႔ လူမ်ိဳးစံုကေလး ၃၀၀ ေက်ာ္ ၄၀၀နီးပါး မူႀကိဳအဆင္႔ကေန GED အတန္းထိ ေကၽြးေမြးေစာင္႔ေရွာက္ၿပီး ပညာသင္ေပးေနႏိုင္ပါတယ္၊ အဲဒီထဲက ကေလး၂၀ ေက်ာ္ဟာ ႏိုင္ငံျခား တကၠသိုလ္ေတြက ဘြဲ႔ရၿပီး ဘ၀အလွတင္႔ ပီတိျဖစ္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ က်ေနာ္ ဒီဘြဲ႔ကုိ မယူဘဲ စြန္႔လႊတ္ခဲ႔ရတာ ဟာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိတယ္လို႔ ယေန႔ထိ ခံယူမိပါတယ္။
ေမး။ ဘာေၾကာင္႔ ဘယ္ႏွစ္ခုႏွစ္မွာ စေတာခုိခဲ႔ရတာလဲ။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားဘ၀ ပါ၀င္ လႈပ္ရွားမႈရယ္၊ ဆရာႀကီးနဲ႔ ေခတ္ၿပိဳင္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားရဲ႕ အမွတ္ရစရာေတြကို က်ေနာ္တို႔ လူငယ္မ်ားအတြက္ ေျပာျပ ေစခ်င္ပါတယ္။ အဲဒီေခတ္က ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားေတြၾကားမွာ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခား ခ်ိဳးႏွိမ္ဆက္ဆံ တာမ်ဳိး ရွိသလား။ ရခိုင္ေက်ာင္းသားျဖစ္တဲ႔ ဆရာႀကီးနဲ႔ အျခားေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ဆက္ဆံေရးေရာ ေျပလည္ရဲ႕လား။
၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္အေရးအခင္းမွာ အျပစ္မဲ႔တဲ႔ ျပည္တြင္း က်ေနာ္႔ေက်ာင္းက တပည္႔ တခ်ိဳ႕ကို စစ္အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ လက္ပါးေစေတြက ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ပစ္လိုက္တဲ႔အတြက္ နာက်ဥ္ခံစားခ်က္နဲ႔အတူ ေတာ္လွန္ေရးနယ္ေျမ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈမွာ ပါ၀င္ခဲ႔ရတယ္။ သာမန္ေနာက္လိုက္ အဆင္႔ကပါ။ ေခါင္းေဆာင္အဆင္႔ေတာ႔ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီတုန္းက ဘ၀တူ သူငယ္ခ်င္းေတြဟာ စစ္ေခြးေတြရဲ႕ လက္ခ်က္နဲ႔ မရႈမလွ ေသပြဲ၀င္သြားၾကရတာေတြ မခ်ိမဆန္႔ အသက္ငင္ေနၾကတာေတြ၊ ကယ္ပါယူပါ တစာစာနဲ႔ ေအာ္ဟစ္ အကူအညီ ေတာင္းေနတဲ႔ ဘယ္လိုမွ ေမ႔လို႕မရတဲ႔ ဒီျမင္ကြင္းေတြဟာ အသက္မေသဘဲ က်န္ရစ္ခဲ႔ၾကတဲ႔ က်ေနာ္တို႔ တေတြရဲ႕ ႏွလံုးသည္းပြတ္ ထဲမွာ ဘယ္လို ေျဖေဖ်ာက္လို႕ရႏိုင္မွာလဲ။
ကိုဘေဆြေလး၊ ကိုတင္ထြန္း၊ ကိုသာဆန္း၊ ကိုသက္တို႔ကေတာ႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြေပါ႔၊ သူတို႔ကိုေတာ႔ က်ေနာ္တို႔ ေက်ာင္းသားတြက ခ်စ္ခင္ေလးစားအတုယူၾကရတယ္။ ပညာေရးမွာေရာ ကိုယ္က်င္႔တရားပိုင္းမွာေရာ က်ေနာ္တုိ႔ စံထားသင္႔တဲ႔ ပုဂၢိဳလ္ေတြပါ။ အရင္းႏွီးဆံုးသူငယ္ခ်င္း ေတြက ေတာ႔ ဖုိုးသာ၊ စိုး၀င္း၊ သာထြန္းေအး။ သူတို႔ေတြထဲက ကိုသာဆန္း တစ္ေယာက္ကလြဲလို႔ က်န္တဲ႔လူေတြ အားလံုးဟာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေရးနဲ႔ တိုင္းရင္းသား ျပည္သူတစ္ရပ္လံုးရဲ႕ တရားမွ်တေရးႏွင္႔ လူသားဆန္ဆန္ ရပ္တည္ႏိုင္ေရးအတြက္ ျပည္သူ႔ဖက္က ရပ္တည္တိုက္ပြဲ၀င္ရင္း အသက္ကို ေပးလွဴသြားၾကပါၿပီ။ ဗိုလ္ေန၀င္း စစ္အစိုးရ မတိုင္ခင္ အဲဒီေခတ္တုန္းက ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား ေတြၾကားမွာ လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားဆက္ဆံတာမ်ိဳး အင္မတန္ နည္းပါတယ္။ မရွိသေလာက္ပါဘဲ။ ရခိုင္ ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ တျခားလူမ်ိဳးစု ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ဆက္ဆံေရး အဆင္ေျပပါတယ္။
ေမး။ ဆရာႀကီးတို႔ေခတ္ ေက်ာင္းသားလူငယ္ဘ၀နဲ႔ ယေန႔ ေက်ာင္းသားလူငယ္ေတြကို အနည္းငယ္ ႏႈိင္းယွဥ္ ေျပာျပ ေစခ်င္ပါတယ္။ ယေန႔ လူငယ္ေတြကို အားရရဲ႕လား။ ဆရာႀကီးတို႔ ငယ္ငယ္တုန္းက ရည္ရြယ္ခ်က္ အိပ္မက္က ဘာလဲ။ အခု လူငယ္ေတြမွာ အိပ္မက္ေရာရွိရဲ႕လား။ ဆရာႀကီးတုိ႔တုန္းက အယူအဆ ၀ါဒေတြရွိတယ္။ အခုလူငယ္ေတြမွာ အဲဒီလို မရွိေတာ႔ဘူးဆိုရင္ ဆရာႀကီးဘယ္လို ခံစားမိသလဲ။
မ်ိဳးဆက္တစ္ခုရဲ႕ အေတြးအေခၚႏွင္႔ အယူအဆဆိုတာဟာ သူတို႔ ျဖတ္သန္းခဲ႔ၾကရတဲ႔ ေခတ္ႏွင္႔ စနစ္က ျပဌာန္းတာပါပဲ။ အဲဒီေတာ႔ ဒီနိယာမအရ ဟိုေခတ္ဟိုအခါတုန္းက လူသားဆန္တဲ႔ လူေတြက အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ႔တဲ႔ ေခတ္နဲ႔ လူသား မဆန္တဲ႔ အာဏာရွင္ေတြ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ႔ ဒီဘက္ေခတ္ကေတာ႔ ကြာတာေပါ႔ဗ်ာ။ အဓိက ေျပာခ်င္တာကေတာ႔ ကေလးေတြမွာ အျပစ္မရွိပါဘူး၊ တိုင္းျပည္ကို ႏွစ္ေပါင္း(၄၀)ေက်ာ္ စနစ္တက် ဖ်က္ဆီးလာခဲ႔တဲ႔ စစ္အာဏာရွင္စနစ္သာ တရားခံပါ။
ေမး။ ဘာေၾကာင္႔မ်ား ျမန္မာျပည္ပညာေရး ပ်က္ဆီးသြားခဲ႔ရတာလဲ။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးစနဲ႔ ပါလီမာန္ေခတ္ အထိေကာင္းခဲ႔ၿပီး အခု သံုးစားမရေအာင္ က်ဆင္းသြားတာလဲ။ အဓိက တရားခံက ဘယ္သူလဲ။ စစ္အာဏာရွင္ပဲလား၊ တခ်ိဳ႕ ေျပာသလို အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ၊ ဗမာစာ ေရွ႕တန္းတင္ေရး အယူအဆ၊ ဆိုရွယ္လစ္ ကြန္ျမဴနစ္ အယူအဆတို႔ေၾကာင္႔ ပ်က္ဆီးခဲ႔ရတာလား၊ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးေနာက္ တကၠသိုလ္ ႏွစ္ခုကို ဘာေၾကာင္႔ ဆက္မထိန္းႏိုင္ခဲ႔တာလဲ။
ေရွ႕ကေျဖထားတဲ႔ အေျဖေတြဟာလဲ သိပ္ရွည္ေနၿပီဆိုေတာ႔ တိုတိုနွင္႔လိုရင္းပဲ ေျဖေတာ႔မယ္ဗ်ာ။ အာဏာရွင္တို႔ မည္သည္မွာ တိုးတက္မွန္ကန္တဲ႔ ပညာရွင္ေတြကို ေမြးထုတ္ေပးတဲ႔ (Institutions) ေတြကို မုန္းတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ ဒီတကၠသိုလ္ ႏွစ္ခုကို အေပါစား(Institutions)ေတြနဲ႔ အစားထိုးၿပီး အေပါစားပညာေရး စနစ္နဲ႔ပဲ အစားထိုးလိုက္တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကိုေတာ႔ သားစဥ္ေျမးဆက္ ဖိႏွိပ္ဗိုလ္က်စိုးမိုးႏိုင္ေရးအတြက္ တိုင္းျပည္က ခိုးထားတဲ႔ ဘ႑ာေငြေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားအဆင္႔ျမင္႔ တကၠသိုလ္ေတြမွာ ပညာသင္ခိုင္းတယ္ (ဦးသန္းေရႊရဲ႕ ေျမးေမ်ာက္ေလာင္းဆိုတဲ႔ အေကာင္ကိုပဲ ၾကည္႔ပါ)။ အဲဒီေတာ႔ တခ်ိန္တုန္းက (ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီေခတ္) အာရွမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ၁၉၆၂ ခုနွစ္ မတိုင္ခင္ထိ ထိပ္တန္းမွာ ေနရာယူခဲ႔တာကို သတိရလိမ္႔မယ္ ထင္တယ္။ အဓိက တရားခံ သံုးသပ္ၾကည္႔ၾကမယ္ဆိုရင္ အဓိကတရားခံဟာ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ပဲ။
ေမး။ ဆရာႀကီးက အဂၤလိပ္စာ ဘာသာရပ္ အထူးျပဳျပသသူဆိုေတာ႔ အဂၤလိပ္စာဟာ ကေန႔ေခတ္ ေက်ာင္းသား ေတြအတြက္ ဘယ္ေလာက္အေရးပါသလဲ။ အဂၤလိပ္စာ ျမန္ျမန္ဖတ္တတ္ ေျပာတတ္ ေရးတတ္ေအာင္ ေက်ာင္းသားေတြ ဘယ္လုိလုပ္သင္႔သလဲ။ ဆရာႀကီး တာ၀န္ယူသင္ေပးေနတဲ႔ ႏိုင္ငံျခားစာေမးပြဲေတြ Scholarships အေၾကာင္းေလး။
အဲဒါကေတာ႔ အဂၤလိပ္စာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္ဘာသာရပ္မဆိုေပါ႔ေလ..။ သင္ၾကားျပသသူ ဆရာဆရာမရဲ႕ ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္မႈနဲ႔ ေစတနာ၊ နာခံသင္ယူတဲ႔ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ ေလ႔လာႀကိဳးစားသင္ယူမႈ အေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ scholarships အေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သတ္လို႔ ေျပာရရင္ေတာ႔ ထိုင္းျမန္မာႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္းက ေျပာင္းလာၿပီး မၾကာမွီပဲ ပညာေရး programme တစ္ခုျဖစ္တဲ႔ Distant Education Programme (DEP)မွာ Advisor အျဖစ္ ၆ ႏွစ္တာ၀န္ယူခဲ႔ရတယ္။ အဲဒီ အခ်ိန္တုန္းကစၿပီးေတာ႔ Scholarships programme ေတြျဖစ္္တဲ႔ ICFC (Intensive college foundation course), GED (General Education Development), TOEFL( Test of English as a Foreign Language), England က Collegeတစ္ခု (နာမည္ေမ႔ေနတယ္), All Ethnic International Open University) at Chiang Mai,ေတြမွာ ၀င္ခြင္႔ စာေမးပြဲေျဖခြင္႔ရတယ္။ ၀င္ခြင္႔ရတဲ႔ ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ OSI အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ အလွဴရွင္ေတြက လိုအပ္တဲ႔ ကုန္က်စရိတ္ေတြအတြက္ ဘြဲ႕ တစ္ခုခုရတဲ႔အထိ ပံ့ပိုးေပးတယ္။
ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ႔ ဒီကေလးေတြဟာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ႔ မိသားစုကလာတဲ႔ သာမန္ျပည္သူေတြရဲ႕သားသမီးေတြျဖစ္တယ္။ ဒီကေလးေတြထဲက တခ်ိဳ႕ဟာ Ph.D, Master, Bachelorတို႔ ရၿပီး အေနာက္ႏိုင္ငံတခ်ိဳ႕နဲ႔ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ဘ၀တင္႔ေနၾကပါၿပီ။ ဒါေပမဲ႔ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ႔ ဒီ programme ေတြကို ေျဖဆိုၿပီး ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားေတြက ဘန္ေကာက္တို႔ ခ်င္းမိုင္တို႔မွာ ေငြအမ်ားႀကီး အကုန္အက်ခံၿပီး သြားေျဖရတယ္။ အဲဒီေတာ႔ က်ေနာ္တို႔ ကေလးေတြကို ထူးခၽြန္ထက္ျမက္ေအာင္ သင္ေပးႏိုင္ေပမယ္႔၊ ေငြေၾကးမတတ္ႏိုင္ေတာ႔ ဒီစာေမးပြဲေတြကို မေျဖၾကရဘူး။ ဒါေပမဲ႔ စစ္အာဏာရွင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တစ္စုနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕လက္ပါးေစ အခြင္႔ထူးခံတို႔ရဲ႕ သားသမီးေတြကေတာ႔ ေငြထုပ္ပိုက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ ႀကိဳက္တဲ႔ တကၠသိုလ္ေတြမွာ သြားေရာက္သင္ၾကားႏိုင္တယ္။ အဲဒီေတာ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အာဏာရွင္စနစ္ခ်ဳပ္ၿငိမ္းၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာတဲ႔ ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ ျဖစ္တာကို ေတြ႔ျမင္လိုရင္ေတာ႔ျဖင္႔ NGO ေတြအေနနဲ႔ ေက်ာင္းေတြကို ကြင္းဆင္းေလ႔လာၿပီး မွန္မွန္ကန္ကန္ သံုးသပ္သင္႔တယ္လို႔ ထင္ျမင္ခံစားမိပါတယ္။
ေမး။ တကယ္လို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းေက်ာင္းေတြကို ထိုင္းပညာေရးဌာနက တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳလိုက္ၿပီး လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္သြားခဲ႔ရင္ ဆရာေတြ၊ ေက်ာင္းေတြနဲ႔ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အနာဂါတ္ အေပၚ ဆရာႀကီးရဲ႕ အျမင္မ်ား။
ထိုင္းဘုရင္႔အစိုးရနဲ႔ ျပည္သူေတြကေတာ႔ ဒီေလာက္ထိလုပ္လိမ္႔မယ္ မထင္ပါဘူး၊ ဒါေပမဲ႔ Migrant ေက်ာင္းေတြ မိႈလိုေပါက္ေနတာကေတာ႔ မျဖစ္သင္႔တဲ႕ကိစၥပါ၊ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးမွာ ပညာေရးဟာ အဓိကအက်ဆံုးမို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ Migrant ပညာေရးမွာ ပညာေရးဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိသူမ်ားအေနနဲ႔ အတၱအက်ိဳးထက္ စစ္အာဏာရွင္မ်ိဳးဆက္နဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္အႏိုင္လုေနရတဲ႔ ပြဲမွာ ပညာေရးကို အေပါစားေစ်းကြက္ အျဖစ္အသံုးမခ်ခဲ႔ရင္၊ ဒီျပႆနာကို သိပ္စိုးရိမ္စရာမလိုပါ၊ ထိုင္းဟာ ႏိုင္ငံတကာ ယဥ္ေက်းတဲ႔ စည္း၀ုိင္းထဲက ယဥ္ေက်းတဲ႔ ႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။
ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ဆရာၾကီး။
ရဲႏြယ္မိုး
Friday, February 18, 2011
Various Vacancy Announcements
Child Focus Mentor @ Mandalay (Save the Children), Deadline: February 25, 2011
Child Focus Mentor @ Yangon (Save the Children), Deadline: February 25, 2011
Centre In-Charge (Marie Stopes International), Deadline: February 21, 2011
Programme Assistant (UNODC), Deadline: February 25, 2011
Watchman (UNODC), Deadline: February 25, 2011
Lab Technician (Medecins Dumonde), Deadline: February 23, 2011
Communications Officer (UNOPS), Deadline: February 21, 2011
Programme Assistant (UNODC), Deadline: February 25, 2011
Watchman (UNODC), Deadline: February 25, 2011
Procurement Officer (Burnet Institute), Deadline: February 25, 2011
Read more...
Thursday, February 10, 2011
New Job Vacancies
Sale Representative (PSI), Deadline: February 18, 2011
Department Assistant (PSI), Deadline: February 18, 2011
Administrative Assistant (Save the Children), Deadline: February 18, 2011
Area Manager (Save the Children), Deadline: February 21, 2011
Purchaser (Save the Children), Deadline: February 21, 2011
Consultant (ADRA), Deadline: February 18, 2011
Community Facilitator (Relief International), Deadline: February 18, 2011
Program Analyst (UNOPS), Deadline: February 15, 2011
Program Assistant (UNOPS), Deadline: February 15, 2011
Program Analyst (UNOPS), Deadline: February 15, 2011
HR Assistant (UNDP)
Budget Assistant (UNICEF), Deadline: February 8, 2011
Receptionist (BAJ), Deadline: February 19, 2011
Procurement Officer (MSF-Holland), Deadline: February 15, 2011
Read more...
Thursday, February 3, 2011
Regional Internship Program for Burmese (Deadline March 4, 2011)
FYI
Greetings! Internships Asia is pleased to announce the launch the first intake of the 2011 Regional Internship Program for Myanmar Nationals!
About the program
The Regional Internship Program is a unique opportunity for development professionals currently working with organizations in Myanmar to gain skills, exposure and knowledge in their field of interest. The major goal of the program is to benefit both individuals participating as interns as well as the organizations where they work. The Regional Internship Program specifically targets individuals who are well positioned within organizations and their community and places a priority on those candidates who are committed to returning to their home organizations to help develop the capacity of others.
Internships Asia engages professional organizations and institutes in South East Asia who are willing to train and mentor interns on three month placements. An internship is an opportunity to gain hands-on workplace experience that will have direct benefit to the intern's own community. An internship is not a classroom based training program.
We encourage candidates to apply to specific internship positions found advertised on our website. Also on our website you can find more information about the Regional Internship Program and the requirements to participate. This intake we are advertising internships in the fields of:
Early Childhood Education
Food Security
Disability Services
Community Development
HIV Community Outreach
Women’s Education and Empowerment
We will accept applications from individuals interested in other fields, so please don’t hesitate to apply if you are interested to intern in a different field.
We encourage you to share this application and information about this opportunity with your staff, colleagues and community members that you think might benefit from this experience.
The application deadline is Friday, March 4, 2011. Internship placements will begin in May.
Attached you will find the internship overview, application and the internship recommendation form. You can also download the application materials from our website at any time. Internships Asia staff are available to give advice and answer questions during the application period. You can chat directly with us through our website or send us an email at: apply@internshipsasia.org.
Thank you for your time, and we look forward to working with you.
Most sincerely,
Our Staff
www.internshipsasia.org
For more information, click the links below.
Internship Overview
Recommendation
Application
Read more...
Greetings! Internships Asia is pleased to announce the launch the first intake of the 2011 Regional Internship Program for Myanmar Nationals!
About the program
The Regional Internship Program is a unique opportunity for development professionals currently working with organizations in Myanmar to gain skills, exposure and knowledge in their field of interest. The major goal of the program is to benefit both individuals participating as interns as well as the organizations where they work. The Regional Internship Program specifically targets individuals who are well positioned within organizations and their community and places a priority on those candidates who are committed to returning to their home organizations to help develop the capacity of others.
Internships Asia engages professional organizations and institutes in South East Asia who are willing to train and mentor interns on three month placements. An internship is an opportunity to gain hands-on workplace experience that will have direct benefit to the intern's own community. An internship is not a classroom based training program.
We encourage candidates to apply to specific internship positions found advertised on our website. Also on our website you can find more information about the Regional Internship Program and the requirements to participate. This intake we are advertising internships in the fields of:
Early Childhood Education
Food Security
Disability Services
Community Development
HIV Community Outreach
Women’s Education and Empowerment
We will accept applications from individuals interested in other fields, so please don’t hesitate to apply if you are interested to intern in a different field.
We encourage you to share this application and information about this opportunity with your staff, colleagues and community members that you think might benefit from this experience.
The application deadline is Friday, March 4, 2011. Internship placements will begin in May.
Attached you will find the internship overview, application and the internship recommendation form. You can also download the application materials from our website at any time. Internships Asia staff are available to give advice and answer questions during the application period. You can chat directly with us through our website or send us an email at: apply@internshipsasia.org.
Thank you for your time, and we look forward to working with you.
Most sincerely,
Our Staff
www.internshipsasia.org
For more information, click the links below.
Internship Overview
Recommendation
Application
Tuesday, February 1, 2011
Sunday, January 30, 2011
Subscribe to:
Posts (Atom)
Followers
.jpg)
